اثر استفاده از پساب شهری بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت تحت مدیریت کم آبیاری (مطالعه موردی: شهرستان مرودشت)

نویسندگان

1 گروه مهندسی سیستمهای کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 هیات علمی موسسه تحقیقات فنی مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 گروه مهندسی سیستمهای کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

در مواجهه با افزایش حجم فاضلاب‌های شهری و این واقعیت که منابع آب کشور نه تنها محدود بلکه رو به کاهش است، افزایش بهره‌وری مصرف آب و استفاده مجدد از پساب شهری امری اجتناب‌ناپذیر است. این پژوهش به‌منظور بررسی کاربرد پساب شهری بر عملکرد، اجزاء عملکرد و بهره‌وری مصرف آب در گیاه ذرت علوفه‌ای با دو فاکتور : الف- استفاده از پساب در سه سطح (1- آب چاه (W)، 2- مخلوط یک به‌ یک آب چاه و پساب (5050) و 3- پساب (WW)) ب- مدیریت کم‌ آبیاری سنتی در چهار سطح (آبیاری معمولی (100 درصد نیاز آبیاری) و کم ‌آبیاری در سطوح 40، 60 و 80 درصد نیاز آبی) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و سه تکرار در مزرعه‌ی تصفیه‌خانه فاضلاب شهری مرودشت، در سال 1397 اجرا شد. از شاخص‌های آماری مانند حداکثر خطا، ضریب تعیین، میانگین ریشه دوم مربعات خطا، بهره‌وری مدل‌سازی و ضریب باقیمانده برای ارزیابی کمی توابع استفاده گردید. ضریب حساسیت گیاه (Ky) برای ماده خشک در سه مرحله رویشی، گل‌دهی و رسیدن دانه به‌ترتیب 38/0، 52/0 و 63/0 به‌دست آمد و مشخص گردید که حساس‌ترین مرحله رشد ذرت به کمبود آب در مرحله رسیدن دانه می‌باشد. آنالیز اثرات متقابل نشان داد که بیش‌ترین مقدار عملکرد ماده خشک در مراحل رویشی و گلدهی و عملکرد دانه در مرحله رشد دانه به‌ترتیب مقادیر 7260، 9857 و 3158 کیلوگرم در هکتار در تیمار WW-FI (آبیاری کامل با پساب) و کم‌ترین مقدار عملکرد با مقادیر 5052، 6069 و 1508 کیلوگرم در هکتار در تیمار W-DI60 (کم آبیاری 60 درصد با آب چاه) به‌دست آمد. نتایج نشان داد که استفاده از پساب در شرایط کم ‌آبیاری سنتی برای گیاه ذرت علوفه‌ای مفید بوده و می‌توان آنرا پیشنهاد داد.