اثر آبیاری جویچه‌ای یک در میان بر عملکرد و بهره‌وری مصرف آب در مراحل مختلف رشد گیاه کینوا

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد،ایران.

doi
چکیده

کینوا (Chenopodium quinoa Wild) گیاهی است با ارزش غذایی مطلوب و پتانسیل تولید مناسب در شرایط نامساعد محیطی، که در برابر خشکی تحمل بالایی دارد. به منظور بررسی اثر کم‌آبیاری جویچه‌ای یک در میان در مراحل مختلف رشدی بر عملکرد و اجزای عملکرد کینوا، آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1397 با 3 تکرار اجرا گردید. تیمارهای مورد بررسی در این پژوهش 7 تیمار شامل آبیاری جویچه‌ای مرسوم (TFI)، آبیاری جویچه‌ای یک در میان ثابت (FAFI) و متناوب (VAFI)، آبیاری جویچه‌ای یک در میان ثابت تا زمان گلدهی و آبیاری جویچه‌ای مرسوم در دوره‌های دیگر (FTT)، آبیاری جویچه‌ای یک در میان متناوب تا زمان گلدهی و آبیاری جویچه‌ای مرسوم در دوره‌های دیگر (VTT)، آبیاری جویچه‌ای یک در میان ثابت تا زمان دانه بستن و آبیاری جویچه‌ای مرسوم در دوره‌های دیگر (FFT) و آبیاری جویچه‌ای یک در میان متناوب تا زمان دانه بستن و آبیاری جویچه‌ای مرسوم در دوره‌های دیگر (VVT) بودند. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای آزمایشی بر صفات طول سنبله، قطر ساقه، ارتفاع بوته، وزن سنبله، عملکرد دانه، عملکرد در واحد سطح و بهره‌وری فیزیکی آب (در سطح یک درصد) و بر عرض سنبله (در سطح 5 درصد) معنی‌دار شد. همچنین بیشترین عملکرد در واحد سطح (17/2 تن در هکتار)، عملکرد دانه (1/18 گرم در بوته)، متوسط ارتفاع بوته (3/113 سانتی‌متر) و بهره‌وری فیزیکی آب (41/0 کیلوگرم در متر مکعب) در تیمار آبیاری جویچه‌ای مرسوم مشاهده شد استفاده از تیمارهای FAFI، FTT، FFT، VAFI، VTT و VVT سبب کاهش 4/35، 3/24، 0/32، 2/23، 8/13 و 7/17 درصد (عملکرد دانه) نسبت به تیمار TFI شد. اعمال تیمارهای آبیاری FAFI، FFT و FTT سبب کاهش بهره‌وری فیزیکی آب به میزان 5/19، 6/14 و 4/2 درصد و اعمال تیمارهای آبیاری VAFI، VTT و VVT نیز سبب افزایش 4/2، 6/14 و 4/24 درصدی بهره‌وری فیزیکی آب نسبت به تیمار TFI شد. بهترین تیمار برای آبیاری کینوا در شرایط مزرعه‌ای، آبیاری جویچه‌ای یک در میان متناوب تا زمان گلدهی و آبیاری جویچه‌ای مرسوم در دوره‌های دیگر (VTT) می‌باشد.