رویکرد قانون اساسی و اسناد بالادستی نسبت به دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دکتری جامعه شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دکتری علوم سیاسی (جامعه شناسی سیاسی)، دانشگاه لیون دو فرانسه
3 دانشجو دکتری مطالعات امنیت ملی، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
doi
چکیده
دیپلماسی عمومی مجموعه اقداماتی است که دولتها برای ارتباط با ملل دیگر کشورها به اجرا میگذارند. انقلاب اسلامی ایران از بدو پیروزی به دلیل خاستگاه مردمی، ارتباط با ملتها را در سرلوحه سیاستهای خود قرار داده و این امر در قانون اساسی و قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف تبیین اصول مندرج در قانون اساسی و اسناد بالادستی در مورد دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران صورت پذیرفته است. تحقیق از نوع توسعهای-کاربردی است. روش تحقیق آمیخته و از تحلیل محتوا و تفسیری و مطالعه اسنادی در تجزیهوتحلیل دادهها استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد رویکرد قانون اساسی و اسناد بالادستی به دیپلماسی عمومی در سه زمینه دکترین، اهداف و سیاستگذاری قابل تمیز است و شش مورد دکترین، پنج مورد هدفگذاری و بیستوشش مورد سیاستگذاری مسیر دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران را مشخص ساخته است. بنا بر یافتههای تحقیق، مفاهیم مرتبط با دیپلماسی عمومی در مفاد قانون اساسی و اسناد بالادستی بر مبنای خاستگاه و مبانی شکلگیری در چهار زمینه «مبانی دینی و اعتقادی»، «ارزشهای انقلاب اسلامی»، «فرهنگ، تمدن و هنر ایران» و «ارتباطات فرهنگی بینالملل» قابل تفکیک میباشند. بهرغم تأکید قانون اساسی و اسناد بالادستی، پیرامون برخی مفاد دیپلماسی عمومی، اجماع صریحی میان دستگاهها وجود ندارد. تنقیح مجموعه دکترین، اهداف و سیاستهای دیپلماسی عمومی مندرج در قانون اساسی و قوانین بالادستی و تبیین نقاط قوت و ضعف ضروری است. همچنین بنا بر محیط متغیر بینالمللی و بهمنظور تمرکز هدفمند بر سیاستها و منابع لازم است اثربخشی هریک از سیاستها جداگانه مورد بررسی قرار گیرد.
