مفهومشناسی امنیت در قرآن و زمینههای شکلگیری آن با تأکید بر روش معناپژوهشی ایزوتسو
نویسندگان
1 عضو هیئتعلمی دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول)
2 دکتری مطالعات امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی
doi
چکیده
امنیت از مفاهیم کلیدی قرآن است که در گسترهای وسیع همراه با ارتباطیابی با مفاهیمی متنوّع، بازتابی معنادار یافته است. قرآن مفهوم امنیت را در قالب واژگان متفاوت، نظیر أمن، ایمان و استیمان و... در کنار مفاهیم محوری «سلام»، «اطمینان» و «عدم خوف» به کار برده تا روابط معنایی ویژهای را ترسیم کند که برآیند آن نوع خاصی از جهانبینی در چگونگی تلقی جامعه از مفهوم امنیت و فرایند رسیدن به جامعهای امن است. در این راستا از روش معناشناسی ایزوتسو استفاده شده است که بر اساس آن، فهم معنای امنیت و ترسیم شبکه معنایی آن در چهارچوب روابط همنشینی و جانشینی مورد بررسی قرار گرفته است. برای تبیین تحول معنای امنیت و نیل به معنای نسبی آن، مفاهیم جانشینشده امنیت، مانند «سلام»، «اطمینان» و «سکینه» تبیین شد. در ادامه، واژگان متضاد همنشین با امنیت نظیر «مکر»، «بأس»، «خسران»، «خوف» و ... استخراج و تبیین گردید. نکته مهم اینکه تأمین امنیت مستلزم لوازمی است، نظیر داشتن سرزمین و محل استقرار، دلیلمحور بودن، برنامههای دقیق رونق اقتصادی و دفاعی، تحول باورها و رفتارها و داشتن استحکامات نظامی
