بررسی تهدیدات ناشی از کاربردهای اجتماعی فضای سایبر در جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی فضای سایبر دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی (نویسنده مسئول)

2 دانشیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 دانش‌آموخته دکترای مدیریت سیستم از دانشگاه تهران و پژوهشگر ارشد گروه مدیریت راهبردی فضای سایبر دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

نظام سلطه در ادامه تقابل دائمی خود با نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت فضای سایبر برای تضعیف پشتوانه مردمی و تقلیل قدرت ملی آن به‌طور فزاینده‌ای بهره‌برداری می‌نماید. در این میان، به‌منظور ایجاد سازوکار مناسب برای تضمین منافع ملی در فضای سایبر، ارائه تصویر جامع و روشن از ابعاد مختلف این مسئله در سطح جامعه، به دغدغه بسیاری از صاحب‌نظران این حوزه تبدیل شده است. این تحقیق که از حیث هدف، پژوهشی کاربردی محسوب می‌گردد با هدف دستیابی به «تهدیدات ناشی از کاربردهای اجتماعی فضای سایبر در جمهوری اسلامی ایران» انجام شده است. محقق در این تحقیق، نخست با گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای و مطالعات اسنادی نسبت به شناخت فضای سایبر و مؤلفه‌های آن اقدام نموده است و در ادامه به‌منظور احصاء تهدیدات ناشی از کاربردهای اجتماعی فضای سایبر در جمهوری اسلامی ایران و تعیین وضعیت آن‌ها از روش زمینه‌ای – موردی و با روش پیمایشی، در قالب پرسش‌نامه توزیع‌شده اقدام به تحلیل و جمع‌بندی نتایج نموده است. درنتیجه بر اساس بررسی و تحلیل اظهار نظر خبرگان و کارشناسان مربوطه مشخص گردید، کاربردهای اجتماعی فضای سایبر در جمهوری اسلامی ایران برای امنیت ملی، مخاطره‌آمیز می‎باشد و از این بین تهدیدات حوزه انسانی و شناختی با 38 درصد، حوزه اطلاعاتی با 5/34 درصد و حوزه فیزیکی و زیرساختی با 5/27 درصد به ترتیب در اولویت یک تا سه قرار دارند. همچنین در رکن انسانی/ شناختی، مؤلفه‌های جهانی‌سازی فرهنگی و تسخیر فضای اجتماعی کشورها و  نیز ذائقه‎سازی و تغییر سبک زندگی به‎خصوص در جوامع شرقی به ترتیب در اولویت اول می‌باشند.