انتخاب استراتژی توسعۀ زمین در بافتهای مسئلهدار نمونۀ موردی: محلۀ عامری شهر اهواز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر، معماری، و شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان
doi
چکیده
بافتهای مسئلهدار بخشهایی از شهر هستند که بنا به دلایلی از چرخۀ اقتصادی شهر جدا شده و به شکل کانون نارساییهای اقتصادی، اجتماعی، و محیطی درآمدهاند. بر این اساس، امکان تطبیق توسعۀ متوازن در این بافتها با سایر مناطق شهر نیست و بهتدریج از چرخه توسعۀ پویای شهر دور میگردند. از طرفی کاربست شیوههای متنوع مداخله در بافت مسئلهدارْ بازتابهای اقتصادی و اجتماعی متفاوتی را در جوامع به دنبال داشته است. انتخاب شیوۀ توسعۀ زمین در بافتهای پر یکی از مهمترین عرصههای مداخله است و از سه مؤلفۀ اهداف، شرایط سودآوری، و تمایلات ساکنین اثر میپذیرد و یکی از مهمترین عوامل در تحققپذیری برنامههای توسعه است.در این تحقیق استراتژیهای توسعۀ زمین به صورت تطبیقی مقایسه شدند: مؤلفۀ انتخاب هدف مداخله که از روندها و عوامل حاکم بر مسائل، ویژگیهای متمایز منطقه، و بافت اجتماعی آن تاثیر میگیرد، مؤلفۀ سطح سودآوری که به ضوابط و منطقهبندی طرحهای بالادستی، اختلاف قیمت زمین و بنا و... بستگی دارد، و مؤلفۀ سطح تمایل مالکان که بر عوامل سطح اعتماد عمومی مالکان به نهادهای حقوقی و عمومی و انواع شیوههای مشارکت بر زمین و توسعه دلالت دارد.روند جداافتادگی بافت از مرکز شهر و پیرامون بهتدریج تنزل بازار محله را به دنبال داشته و به این ترتیب روند خروج بافت اجتماعی کهن فزونی یافته است. بر این اساس با توجه به روند این عوامل، امکانسنجی سودآوری مداخله در بافت و ساختار اجتماعی محله مشخص گردید، که روش آژانس بازسازی جامعۀ محلی و از روشهای خودسرمایهده محسوب میگردد و چارچوب مناسبی برای مداخله با هدف بازگرداندن هویت سکونتی و فعالیتی بافت و افزایش ماندگاری ساخت اجتماعی محله بهشمار میرود.
