فرایند ارزیابی طرحهای پیادهراهسازی خیابانها
نویسندگان
1 کارشناس ارشد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
چکیده
پیادهراهسازی یکی از رویکردهای متأخر در حوزۀ طراحی شهری است که از طریق تأمین بستر حضور شهروندان به ترویج زندگی جمعی و رونق فضاهای شهری، بهویژه در حوزههای مرکزی و تاریخی شهرها، کمک بسزایی میکند. فارغ از میزان موفقیت این طرحها، موج این رویکرد در سالهای اخیر به فضاهای شهری ایران نیز رسیده است، لیکن همچنان در مورد چگونگی گزینش خیابانها برای پیادهراهسازی و آثار احتمالی این طرحها وفاق نظری نیست. در مقالۀ حاضر، با تأکید بر اهمیت ارزیابی این طرحها، به منظور کاهش اثرات منفی پیادهراهسازی و فراهم آوردن پایهای برای ارتقای آنها، سعی در تدوین فرایندی بالنسبه کلنگر برای ارزیابی پیادهراهها با اتکا بر ساختاری تحلیلیـ سلسلهمراتبی شده است. برای دستیابی به فرایند ارزیابی مزبور، از روش تحقیق کیفی مبتنی بر شواهد استفاده شده است. به این منظور گردآوری دادهها از سه طریق صورت گرفته است: مطالعۀ متون نظری، مصاحبۀ نیمهساختارمند با 5 نفراز متخصصان حوزۀ طراحی شهری و مصاحبه با 30 نفر از ساکنان و کسبه و کاربران در 3 پیادهراه موجود در شهر تهران، و تحلیل داده ها نیز از طریق تحلیل محتوای متون نظری و متن پیادهشدۀ مصاحبهها.دستاورد نهایی حاکی از آن است که بررسی عوامل و معیارهای رویهای، به منظور تغییر در روندهای تصمیمگیری پیادهراهسازی خیابانها، بهویژه معیارها و چارچوبهای اقتصادی، مدیریتی و انتفاع ذینفعان اصلی از فرایند مزبور، تقدمی راهبردی بر حصول معیارهای ماهوی دارد. مهمترین معیارهای ماهوی نیز که برای ارزیابی گامبهگام طرحها به شیوهای مکانمحور، بر پایۀ کاهش اثرات منفی و بیان توجیه لازم برای طرح، اولویت مییابند، در زمینۀ ارزیابی امکانات بالقوۀ مکان در جذب پیاده با تأکید بر عملکردهای مختلط و امکان بستن خیابان، بر ترافیک سواره مطرح میشوند.
