چرخش راهبردی سیاست خارجی آمریکا در جنوب غربی آسیا از هژمون‎طلبی به موازنه‎سازی‌: مطالعه مقایسه‌ای سوریه و بحرین (2018-2010)

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‏الملل دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
چکیده

به دنبال وقوع اعتراضات مردمی در جنوب غربی آسیا پس از سال 2010 میلادی، ایالات‌متحده به‌عنوان یکی از بازیگران عمده ذی­نفع در این منطقه استراتژیک با اوضاع جدیدی مواجه شد. نظم آمریکایی موجود در منطقه به دنبال این اعتراضات به چالش کشیده‎شده و برخی از متحدین آمریکا که حکومت‌های غیر دموکراتیک داشتند، ساقط شدند و تحلیلگران سیاست خارجی آمریکا نظرات گوناگونی در خصوص نحوه مواجهه این کشور با موج دموکراسی‎خواهی در منطقه ابراز کرده‌اند که طیفی از نظرات خوش‌بینانه تا بدبینانه را در برمی‌گیرد. آنچه در این پژوهش مورد پرسش قرار گرفته این است که چگونه می‌توان به تحلیل درستی از استاندارد رفتاری آمریکا در قبال حوادث اخیر منطقه دست یافت؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح شد که استانداردهای دوگانه رفتاری ایالات‌متحده در کشورهای منطقه نشان‌دهنده انصراف از هژمون‌خواهی و روی آوردن به راهبرد موازنه‏سازی است و بارزترین نمود این راهبرد را می‌توان در سوریه و بحرین مشاهده کرد. برای تأیید فرضیه از روش مقایسه‌ای بهره گرفته شد و یافته‌های به‌دست‌آمده نشان از آن دارند که آمریکا در شرایط کنونی امکان تداوم وضعیت هژمونیک در منطقه را از دست داده و به جای آن از ابزارهای موازنه‏ساز سیاسی، دیپلماتیک و مالی خود در جهت تضعیف رقیبی همچون سوریه استفاده کرده است و هم‌زمان با همین ابزارها، بحرین متحد خود را تقویت کرده است. همچنین علاوه بر وضعیت این دو کشور، حفظ موازنه قدرت در کل منطقه نیز مورد نظر آمریکا بوده که این هدف با حمایت از رژیم صهیوینستی و عربستان در مقابل جلوگیری از نفوذ ایران و روسیه در منطقه پی­گیری شده است.