تعیین میزان فرونشست زمین با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری (مطالعه موردی :‌شریان‌های حمل و نقلی منطقه غرب شهر کرمان)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی‌ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2021.232651.2770
چکیده

فرونشست ناشی از ازدیاد بهره­برداری از منابع آب زیرزمینی نسبت به توان ترمیمی آن در برخی نواحی داخلی ایران، سابقه طولانی دارد. در سال­های اخیر، فرونشست زمین باعث بروز مخاطره جدی محیطی در دشت­ها و مناطق مختلف ایران شده است. فرونشینی سطح زمین از جمله مخاطرات محیطی است که بشر در دهه­های اخیر به دلیل برداشت بی­رویه از منابع آب زیرزمینی با آن مواجه شده است. این پدیده همانند سایر مخاطرات مانند زلزله، خشک­سالی، سیل، طوفان، لغزش و غیره... از جمله موانع توسعه اقتصادی-اجتماعی و عمرانی به شمار می­رود. پدیده فرونشست به طور معمول با مخاطرات فراوانی همراه است. این پدیده می­تواند سبب آسیب­های زیربنایی، طبیعی و در نهایت منجر به افزایش خطرپذیری جامعه و اقتصاد گردد. در سال­های اخیر با افزایش میزان فرونشست به پی ساختمان­ها، باند فرودگاه­ها، پل­ها، تونل­ها، خیابان­ها، خطوط حمل و نقل ریلی و جاده­ای آسیب زیادی وارد شده است. بدین منظور در این پژوهش، میزان فرونشست زمین در منطقه صنعتی غرب شهر کرمان با استفاده از تصاویر راداری ماهواره Sentinel-1 از سال 2014 تا 2020 در نرم­افزار Snap با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که نتایج نشان داد میزان فرونشست این محدوده از سال 2014 تا 2017 حداقل 3/3 سانتی­متر و حداکثر 6 سانتی­متر، از سال 2017 تا 2020 حداقل 6/3 سانتی­متر و حداکثر 13/2 سانتی­متر و از ژانویه سال 2020 تا آوریل سال 2020 حداقل 1/03 سانتی­متر و حداکثر 2/13 سانتی­متر بوده است که افزایش قابل توجهی را نشان می­دهد. ازدیاد بهره­برداری از منابع آب زیرزمینی، فشردگی به علت زهکشی زمین و فشردگی به علت تحمیل بارهای سنگین (بار گذاری سازه­ها و غیره...) را می­توان از عوامل فرونشست در این محدوده نام برد. که می­تواند منجر به ایجاد خسارات هنگفتی در این محدوده گردد.