تأثیر فصل کشت و تنش آبی بر ارقام خیار گلخانهای در منطقه سیستان
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل
doi
چکیده
برای بررسی اثر فصل کاشت و مقایسه عملکرد ارقام مختلف خیار گلخانهای در شرایط تنش آبی، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در مجتمع گلخانهای چاهنیمه واقع در شهرستان زهک استان سیستان و بلوچستان انجام گرفت. تیمارها شامل سه رقم خیار گلخانهای منطقه سیستان (سینا، بارش و نگین)، سه سطح آب آبیاری (100 ، 75 و 50 درصد نیاز آبی گیاه) و دو فصل کاشت (مرحله اول در هفته اول مهرماه و مرحله دوم در هفته سوم بهمن) بودند. برداشت محصول هر چهار روز یکبار انجام شد. وزن و تعداد میوهها، قطر و طول خیار در هر کرت به دقت اندازهگیری شد. جهت مقایسه و تجزیه و تحلیل بهتر، میانگین دادههای بازه زمانی 5/1 ماه بعد از اولین برداشت در هر دو فصل کشت مورد استفاده قرار گرفت. همچنین عملکرد و بهرهوری مصرف آب آبیاری در پایان هر دو فصل محاسبه شدند. نتایج نشان داد اثرات فصل کشت، رقم و آب آبیاری در سطح احتمال پنج و یک درصد بر پارامترهای اندازهگیری شده تأثیر معنیدار داشتند. بیشترین مقدار پارامترهای اندازهگیری شده در تیمار 100 درصد نیاز آبی گیاه بهدست آمدند که از این نظر با تیمار 75 درصد نیاز آبی گیاه تفاوت معنیدار نداشت. عملکرد و بهرهوری آب آبیاری در فصل اول کشت بهترتیب 6/144 تن در هکتار و 4/20 کیلوگرم برمتر مکعب بود که نسبت به فصل دوم کشت (7/128 تن در هکتار و 3/17 کیلوگرم بر مترمکعب) بالاتر بود. ارقام مختلف در فصل اول و دوم کشت نتایج متفاوتی داشتند. رقم سینا در فصل اول کشت عملکرد (2/158 تن در هکتار) بهتری نسبت به سایر ارقام داشت. در فصل دوم کشت رقم بارش (4/156 تن در هکتار) نسبت به رقم سینا و نگین عملکرد بهتری داشت. بنابراین با توجه به نتایج بهدست آمده، میتوان مقدار مصرف آب آبیاری را تا 75 درصد کاهش داد و از آب صرفهجویی شده در فصل دوم کشت استفاده نمود. همچنین با توجه به اینکه رقم سینا در فصل اول کشت و رقم بارش در فصل دوم کشت نتایج بهتری داشتند، از این دو رقم بهترتیب در این دو فصل، استفاده شود.