پهنه بندی نیاز آبی کشت های غالب حاصل از مدل CROPWAT 8.0 در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج.
2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج
doi
چکیده
در این مطالعه پهنه بندی میزان تبخیرتعرق (ETC) محصولات گندم، جو، سیب زمینی، چغندرقند، پیاز و یونجه حاصل از مدل CROPWAT 8.0 با استفاده از نرم افزار ArcGIS 10.3 و داده های 21 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه در دو سال زراعی 93-1392 و 94-1393 انجام شده است. ابتدا با استفاده از داده های اقلیمی، طول و عرض جغرافیایی، ارتفاع ایستگاه هواشناسی، خاک و محصول مقادیر تبخیرتعرق محصولات (ETC) در دو سال مذکور برآورد شد و سپس مقادیر ETC در دو سال زراعی در سطح کل حوضه پهنه بندی و کلاسه بندی شد. به طور کلی نتایج نشان داد میزان تبخیرتعرق در سطح حوضه متفاوت بوده که بیانگر تاثیر شرایط آب و هوایی در پهنه های مختلف حوضه بر میزان تبخیرتعرق است. همچنین بررسی ها نشان داد که تفاوت در نیاز آبی بدست آمده حاصل از دادههای ایستگاه های هواشناسی در بین سال های مورد بررسی نیز قابل ملاحظه بوده و تعدد ایستگاه های هواشناسی در منطقه می تواند تنوع نیاز آبی کشت های غالب منطقه را بهتر نشان دهد. بررسی پارامترهای اقلیمی در ایستگاه های مورد مطالعه نشان داد در مناطقی که بیشترین میزان تبخیرتعرق حاصل شده اغلب دارای رطوبت نسبی پایین و دمای بالاتر بوده است. با توجه مساله کم آبی، برآورد نیاز آبی محصولات در پهنه های مختلف می تواند در خصوص مصرف آب در بخش کشاورزی تعیین کننده باشد. لذا در نظر گرفتن تفاوت های آب و هوایی در برآورد تبخیرتعرق و نیاز آبیاری محصولات کشاورزی در راستای مدیریت پایدار ضروری است.