پهنه ‏بندی نیاز آبی کشت ‏های غالب حاصل از مدل CROPWAT 8.0 در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج.

2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

doi
چکیده

در این مطالعه پهنه ‏بندی میزان تبخیرتعرق (ETC) محصولات گندم، جو، سیب زمینی، چغندرقند، پیاز و یونجه حاصل از مدل CROPWAT 8.0 با استفاده از نرم ‏افزار ArcGIS 10.3 و داده ‏های 21 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه در دو سال زراعی 93-1392 و 94-1393 انجام شده است. ابتدا با استفاده از داده‏ های اقلیمی، طول و عرض جغرافیایی، ارتفاع ایستگاه هواشناسی، خاک و محصول مقادیر تبخیرتعرق محصولات (ETC) در دو سال مذکور برآورد شد و سپس مقادیر ETC در دو سال زراعی در سطح کل حوضه پهنه ‏بندی و کلاسه ‏بندی شد. به ‏طور کلی نتایج نشان داد میزان تبخیرتعرق در سطح حوضه متفاوت بوده که بیانگر تاثیر شرایط آب و هوایی در پهنه‏ های مختلف حوضه بر میزان تبخیرتعرق است. همچنین بررسی‏ ها نشان داد که تفاوت در نیاز آبی بدست آمده حاصل از داده‌های ایستگاه‏ های هواشناسی در بین سال های مورد بررسی نیز قابل ملاحظه بوده و تعدد ایستگاه ‏های هواشناسی در منطقه می‏ تواند تنوع نیاز آبی کشت‏ های غالب منطقه را بهتر نشان دهد. بررسی‏ پارامترهای اقلیمی در ایستگاه‏ های مورد مطالعه نشان داد در مناطقی که بیش‏ترین میزان تبخیرتعرق حاصل شده اغلب دارای رطوبت نسبی پایین و دمای بالاتر بوده است. با توجه مساله کم ‏آبی، برآورد نیاز آبی محصولات در پهنه ‏های مختلف می ‏تواند در خصوص مصرف آب در بخش کشاورزی تعیین کننده باشد. لذا در نظر گرفتن تفاوت‏ های آب و هوایی در برآورد تبخیرتعرق و نیاز آبیاری محصولات کشاورزی در راستای مدیریت پایدار ضروری است.