پیش بینی تغییرات سطح آب زیرزمینی دامنه شمالی سهند با کاربرد روشهای سامانه استنتاج فازی– عصبی، سریهای زمانی و رگرسیونی
نویسندگان
1 دانشیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، اهر، ایران
doi
چکیده
برداشت و بهرهبرداری مداوم و بیرویه از منابع آب زیرزمینی در دامنه شمالی سهند از سال 1362 موجب افت بیش از 14 متر از سطح آب گردیده است. بنابراین بهرهبرداری بهینه و پایدار از منابع آب زیرزمینی در این آبخوان یک ضرورت مدیریتی است و لازمه آن الگوبندی کمی مصرف، تحلیل روند بهرهبرداری و آیندهپژوهی وضعیت آن است. این پژوهش با هدف تحلیل و آیندهپژوهی افت سطح آب زیرزمینی دامنه شمالی سهند در دوره آماری 50 ساله با کاربرد روشهای سریهای زمانی، رگرسیونی و سامانه استنتاج فازی– عصبی انجام گردید. برای الگوبندی، آزمون و آیندهپژوهی افت سطح آب زیرزمینی دامنه شمالی سهند از روشهای متعدد سریهای زمانی، دو روش رگرسیونی و سامانه استنتاج فازی– عصبی استفاده گردید. الگوبندی، آزمون و آیندهپژوهی افت سطح آب زیرزمینی برای 50 سال صورت گرفت که 35 سال (از سال 1362 تا 1397) برای مراحل الگوبندی و آزمون و 15 سال (از 1398 تا 1412) برای آیندهپژوهی استفاده گردید. نتایج نشان داد دقیقترین روش برای تحلیل و آیندهپژوهی افت سطح آب زیرزمینی دامنه شمالی سهند، روش سامانه استنتاج فازی – عصبی بود. در طول 35 سال گذشته سطح آب زیرزمینی بیش از 14 متر و به طور میانگین هر سال حدود 40 سانتیمتر افت داشته است. با فرض ادامه یافتن شرایط موجود بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی، میانگین افت تجمعی سطح آب زیرزمینی، در سال 1412 برابر 03/20 متر خواهد بود. برای صیانت از منابع آب زیرزمینی در منطقه، سناریو و شرایط مختلف صرفهجویی در مصرف آب پیشبینی و پیشنهاد گردید.