ارزیابی حجم آب کاربردی و بهره وری آب در کانون های اصلی تولید پسته کشور (استان های کرمان، خراسان رضوی، یزد و سمنان)
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی مرکز ملی تحقیقات شوری، سا مان تحقیقات آمو زش و ترویج کشاور ی، یزد، ایران
2 مربی پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج
3 استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
4 استادیارپژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
5 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان
6 مربی پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی
7 استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج
doi
چکیده
تولید پسته در ایران سابقه طولانی دارد. اهمیت کشت پسته از یک طرف و کمبود آب در کشور از طرف دیگر، ضرورت ارتقاء بهرهوری آب برای این محصول با ارزش را آشکارتر ساخته است. از اینرو، این پژوهش با هدف اندازهگیری میدانی حجم آب کاربردی پسته در شرایط زارعین، مقایسه آن با نیاز آبی و سند ملی آب و نیز تعیین بهرهوری آب پسته در استانهای خراسان رضوی، سمنان، کرمان و یزد از مهرماه 1395 به مدت یک سال انجام شد. در چهار استان عمده تولید پسته، 88 باغ انتخاب و در آنها حجم آب کاربردی، بهرهوری آب، عملکرد و برخی پارامترهای دیگر اندازهگیری شد. در این پژوهش، از تحلیل واریانس برای بررسی تفاوت عملکرد، حجم آب کاربردی و بهرهوری آب در تولید پسته، استفاده شد. نتایج پژوهش نشانگر تفاوت معنیدار حجم آب کاربردی و شاخص بهرهوری آب در تولید پسته در استانهای منتخب بود، اما عملکردها به هم نزدیک بوده و تفاوت معنیداری بین آنها مشاهده نشد. میانگین عملکرد، حجم آب کاربردی، بهرهوری آب آبیاری و بهرهوری آب با احتساب بارش مؤثر بهترتیب 1764 کیلوگرم در هکتار، 8057 مترمکعب در هکتار و 26/0 و 24/0 کیلوگرم بر مترمکعب بهدست آمد. نتایج نشان داد که حجم آب کاربردی تقریباً در تمام باغهای پسته کشور کمتر از نیاز خالص آبیاری است. همچنین متوسط عملکرد پستهی کشور در مقایسه با سایر کشورها حدود 50 درصد کمتر است. از مهمترین علل پایین بودن عملکرد، کمآبیاری اجباری، مدیریت ضعیف باغها، خرده مالکی و ارقام و پایههای نامناسب پسته در کشور است.
