فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده بهینه از منابع آب موجود و مدیریت آن‌ها با توجه به علم روز، امری بسیار حیاتی است این مهم سبب شده تا استفاده از مدل‌های گیاهی در جهت بررسی اثرات کم‌‌آبیاری روی عملکرد محصولات کشاورزی اهمیت پیدا کند. به منظور بررسی اثر تنش رطوبتی بر عملکرد و صفات رشدی در سه رقم افق،روشن و نارین و واسنجی و صحت‌سنجی مدل‌گیاهی AQUACROP برای این ارقام در سال زراعی 96-97 در مزرعه تحقیقاتی واقع در بیرجند انجام شد. تحقیق در قالب فاکتوریل به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با 6 تیمار و سه تکرار اجرا شد. تیمار‌های آبیاری شامل 100(تیمار شاهد)، 75(تنش متوسط) و 50(تنش شدید) درصد نیاز آبی گندم و 3 تیمار دیگر مربوط به دو رقم جدید افق و نارین و یک رقم قدیمی و بومی روشن کشت شدند. نتایج مقایسه‌ی میانگین انجام شده میانگین اثر ساده تنش رطوبتی، اثر ساده ارقام و اثر متقابل تنش در ارقام مختلف در صفات مختلف معنی‌دار بودند. پس از آنالیز و مقایسه میانگین صفات گیاهی مدل گیاهی AQUACROP برای تنش-های 100 و 75 درصد نیاز آبی در دو پارامتر عملکرد دانه و بیوماس واسنجی شد. پس از مرحله اعتبار سنجی مدل صحت سنجی مدل با تنش 50 درصد نیاز آبی انجام شد. نتایج صحت سنجی مدل نشان داد محاسبات مدل مقدار شبیه‌سازی نزدیک و قابل قبولی نسبت به مقدار اندازه-گیری شده عملکرد دانه با توجه به شاخص‌های ارزیابی NRMSEو R2 نشان داد. همچنین برای اطمینان از صحت سنجی مدل با استفاده از داده‌های عملکرد اندازه‌گیری شده رقم روشن در سال زراعی 87-1388 با تغییر داده‌های هواشناسی مجدد صحت‌سنجی شد. مقدار شاخص NRMSE عمکلرد دانه شبیه‌سازی و اندازه‌گیری شده برای میانگین تنش‌های رطوبتی 100 و 75 درصد در مرحله واسنجی ارقام افق، روشن و نارین به ترتیب 09/0 ، 88/0 و 51/1 درصد بدست آمد. این مقادیر در صحت سنجی مدل در تنش 50 درصد به تریتب 49/1 ، 14/3 و 08/0 درصد مشاهده شد. با توجه به مقادیر محاسبه شده در شاخص‌های آماری می‌توان به این نتیجه رسید مدل کارایی قابل قبولی برای واسنجی ارقام مختلف گندم می‌تواند به ما بدهد که این مهم به دلیل تعداد بالا و روزافزون ارقام مختلف گندم کاربرد بسیاری در منطقه دارد.