فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تولید زیستی هیدروژن با کنسرسیوم میکروبی متشکل از کلاستریدیوم‌ها و انتروباکترها بررسی شده‌است. استفاده از کنسرسیوم مصنوعی میکروبی علاوه­بر نداشتن دشواری‌های کشت خالص، امکان بررسی تأثیر شرایط محیطی را بر گونه‌های حاضر و هم ‌ چنین تأثیر آن‌ها را بر یکدیگر و برروی بازده تولید هیدروژن فراهم می ‌ آورد. در این مقالۀ مروری، به مسیر تولید زیستی هیدروژن در انتروباکترها و کلاستریدیوم‌ها، نسبت بازده تولید هیدروژن عملی به نظری، تعیین سرعت رشد، توانایی استفاده از سوبستراهای کربنی، اعمال شرایط بی هوازی، pH و حرارت پرداخته شده ‌ است . انتروباکترها از مسیر پیروات فرمات لیاز (PFL) و کلاستریدیوم‌ها از مسیر پیروات فردوکسین اکسید­و­ردوکتاز (PFOR) هیدروژن را با بازده نظری 2 mol H 2 / mol glucose و 4mol H 2 /mol glucose تولید می ­ ­ کنند، باوجود این، مقایسۀ پژوهش ‌ های انجام‌شده در این مقاله، نشان می ­دهد که میانگین بازده هیدروژن تولیدشده در انتروباکترها برابر 1.36mol H 2 /mol glucoseبا و در کلاستریدیوم ­ها 2.205mol H 2 /mol glucose است که اختلاف بازده عملی 38% را نشان می‌دهد. انتروباکترها با بی­هوازی کردن سریع  36/1محیط جای‌گزین مناسب مواد احیاکننده ­ای مانند اِل- سیستئین هستند و هزینۀ فرایند را کاهش می ­دهند. این کنسرسیوم درحضور سوبستراهای کربنی ساده و نسبتاً پیچیده مانند پساب­های نشاسته و لیگنوسلولزی، نسبت تلقیح زیاد انتروباکتر به کلاستریدیوم، دامنه pH 5-7 و دمای 39-30 درجه سلسیوس بازده تولید هیدروژن مناسبی دارد.