مطالعه آزمایشگاهی تداخل آب شور و شیرین کمعمق بر توزیع شوری در ناحیه اشباع و غیراشباع با استفاده از مدل فیزیکی
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد/گروه آبیاری و آبادانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 استادیار گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
doi
چکیده
اختلاط آب شور و شیرین در آبخوانهای نزدیک ساحل دریاها و حاشیه شورهزارها باعث محدودیت استفاده از منابع آبزیرزمینی باکیفیت میگردد. از طرف دیگر افزایش غلظت آبخوان آب شور در نتیجه تبخیر از سطح خاک و کاهش هد فشاری در آبخوان شیرین در نتیجه برداشت بیرویه از آبخوان، باعث پیشروی جبهه اختلاط، به سمت آبخوان آب شیرین خواهد شد. در این تحقیق با ساخت مدل فیزیکی، ناحیه اختلاط و نحوه توزیع نمک در دو قسمت اشباع و غیراشباع محیط متخلخل مورد بررسی قرار گرفته است. چهار سناریوی مختلف هیدرولیکی شامل سطح ایستابی برابر آب شور و شیرین، سطح آب شیرین بالاتر از آب شور و دو سطح ایستابی شور بالاتر (10 و 15 سانتیمتر) از آب شیرین در آبخوان مورد بررسی قرار گرفت. غلظت آب شور dS/m 20 و غلظت آب شیرین dS/m 98/0 بود. ابعاد مدل فیزیکی برابر با 1×1×4 متر بود. نتایج نشان داد شکل سطح ایستابی، عامل مهمی در نحوه توزیع و پراکنش شوری در هر دو ناحیه اشباع و غیراشباع میباشد. با کاهش سطح آب در مخزن آب شیرین به میزان 10 و 15 سانتیمتر مرز بین ناحیه کمشور و شور در زیر سطح ایستابی به ترتیب 55 و 96 سانتیمتر پیشروی و با افزایش سطح آب در مخزن آب شیرین به میزان 5 سانتیمتر، همان ناحیه 28 سانتیمتر پسروی داشته است.