تبیین تمایل کشاورزان به استفاده از فناوری‌های نوین آبیاری در دهستان جوادآباد ورامین

نویسندگان

1 محقق بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج

2 - استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استادیار، دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی

doi
چکیده

کمبود منابع آب و پیامدهای زیست محیطی و اقتصادی اجتماعی آن یکی از مهمترین چالش‌های توسعه پایدار به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک می‌باشد. فناوریهای مختلفی برای مقابله با کم آبی و افزایش بهره‌وری آبیاری معرفی شده‌اند. با این وجود بخش اعظمی از آب مصرفی در بخش کشاورزی با روش‌های سنتی آبیاری به هدر می‌رود. هدف تحقیق حاضر بررسی نقش عوامل موثر بر تمایل کشاورزان به استفاده از کشت گلخانه‌ای، آبیاری قطره‌ای و بارانی در دهستان جوادآباد شهرستان ورامین در سال 1395 می‌باشد. بدین‌منظور داده‌های مورد نیاز با استفاده از ابزار پرسشنامه از 173 خانوار روستایی در 7 روستای منطقه به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای جمع‌آوری شد. میزان تمایل کشاورزان به هر کدام از روشهای نوین آبیاری با استفاده از آزمون ویلکاکسون اندازگیری شد و عوامل موثر بر آنها با استفاده از رگرسیون چند متغیره به روش گام به گام تحلیل گردید. یافته‌های تحقیق نشان داد تمایل کشاورزان منطقه به آبیاری بارانی از نظر آمار معنی‌دار نیست. همچنین حدود 55 درصد از واریانس گرایش آنها به کشت گلخانه‌ای با استفاده از متغیرهای حمایت مالی و تسهیلات دولت، مقدار کمبود آب کشاورزی، کیفیت آب آبیاری و کیفیت خاک زمین‌های زراعی و انتظار سود اقتصادی از کاربرد فناوری آبیاری قابل تبیین است. همچنین 63 درصد از واریانس تمایل زارعین به بکارگیری آبیاری قطره‌ای به متغیرهای میزان تحصیلات، میزان شناخت از هزینه آبیاری قطره‌ای، عضویت در تعاونی، سطح زیر کشت و میزان کمبود آب آبیاری قابل پیش بینی می‌باشد.