مدل‌سازی یکپارچه حمل‌ونقل و کاربری زمین با استفاده از روش‌های شبیه‌سازی (مطالعه موردی: شهر قم)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 استاد دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

4 دانش آموخته دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2021.118089
چکیده

امروزه ارتباط متقابل بین حمل­ونقل و کاربری زمین در برنامه‌ریزی شهری بسیار اهمیت دارند. استفاده از مدل‌های یکپارچه کاربری زمین و حمل‌ونقل سبب پیش‌بینی توسعه هر یک از مناطق، تغییر در الگوی سفرهای ایجادشده در نواحی ترافیکی و همچنین باعث افزایش دقت و پیش‌بینی چگونگی وضعیت آینده می‌شود. سناریوهای تولید شده، می‌تواند شامل سیاست‌های کنترلی متفاوت، انجام پروژه‌های استراتژیک و احداث زیرساخت‌ها باشد.در این مقاله یک الگوی انتخاب محل سکونت و اشتغال با استفاده از یک چارچوب مدل­سازی انتخاب گسسته در" اربن­سیم" در شهر قم با اهداف زیر اعمال می‌شود: (1) ارائه مدل یکپارچه تعامل حمل­ونقل و الگوی کاربری زمین در قالب عامل قیمت­گذاری زمین و رفتار استفاده کنندگان، (2) بررسی عوامل مؤثر در انتخاب محل سکونت و اشتغال برای پیش­بینی تغییرات در مسکن و مکان‌ها و (3) به دست آوردن نتایج سیاست­گذاری قیمت گذاری در حمل­ونقل. برای انجام این کار متغیرهای موردنیاز مدل‌سازی تعیین می‌گردد و اطلاعات اقتصادی و اجتماعی لازم از مجموعه های مختلف مانند اداره آمار و ثبت‌احوال جمع‌آوری می‌گردد. در گام بعدی فرایند ساخت مدل بر اساس اطلاعات سال پایه انجام می‌شود و هر یک از مدل‌های کاربری زمین ساخته می‌شوند و پس از آن، صحت سنجی مدل‌ها انجام می‌گیرد. نهایتاً مجموعه مدل‌ها به صورت یکپارچه برای سال طرح اجرا گشته تا الگوی توزیع جمعیت و اشتغال در محیط شهر قم در سال طرح به دست آید. از جمله نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که میزان دسترسی بین هر زوج ناحیه ترافیکی، متغیرهای اقتصادی و اجتماعی مانند درآمد، بعد خانوار، مالکیت خودرو، ارزش زمین از عوامل مهم در تعیین محل‌های مسکونی و شغلی خانوار در قم است. علاوه بر این، نتایج این تحقیق نشان می دهد که گروه‌های سنی و درآمدی مختلف ترجیحات مکان مسکونی متفاوتی دارند.