فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین حجم آب مصرفی و بهره‌وری مصرف آب محصولات مختلف کشور می‌تواند کمک شایانی به تصمیم‌گیری مسئولین مرتبط با بخش آب و کشاورزی کشور بنماید. لذا، این پژوهش به‌منظور اندازه‌گیری مستقیم و مزرعه‌ای آب مصرفی و عملکرد محصول لوبیا در 25 مزرعه شهرستان‌های، ازنا، الیگودرز و سلسله استان لرستان انجام شد. حجم آب مصرفی مزارع لوبیا در سیستم‌های مختلف آبیاری با منابع آبی مختلف و بدون دخالت در برنامة آبیاری آنها در طول فصل زراعی اندازه‌گیری شد. میزان حجم آب مصرفی در مزارع انتخابی از 8669 تا 19312 متر مکعب در هکتار متغیر بود. میانگین حجم آب مصرفی و بهره‌وری مصرف آب در سیستم‌های آبیاری بارانی و سطحی به‌ترتیب 9735، 16161 متر مکعب در هکتار و 33/0 و 16/0 کیلوگرم بر متر مکعب تعیین شد. بنابراین می‌توان گفت که سیستم آبیاری بارانی نسبت به سیستم آبیاری سطحی با کاهش 8/39 درصدی در مصرف آب باعث افزایش 106 درصدی در بهره‌وری مصرف آب لوبیا شده است. میانگین راندمان کاربرد آب در دو سیستم آبیاری بارانی و سطحی به‌ترتیب 5/73 و 3/40 درصد تعیین شد. نتایج مقایسه میانگین حجم آب مصرفی، بهره‌وری مصرف آب و راندمان آبیاری با آزمون تی(t-test) حاکی از تفاوت معنی‌دار بین دو سیستم آبیاری بارانی و سطحی بود. مقایسه نیاز آبی با استفاده از آزمون تی نشان داد که میانگین نیاز آبی محاسباتی با میانگین سند ملی آب به‌ترتیب به میزان 6720 و 6994 متر مکعب در هکتار تفاوت معنی‌داری با هم دارند. بررسی ضرایب پیرسون نشان داد که بین حجم آب مصرفی با راندمان کاربرد آبیاری و بهره‌وری آب همبستگی منفی وجود دارد ولی بین راندمان آبیاری و عملکرد محصول با بهره‌وری آب همبستگی مثبت وجود داشت.