راستی‌آزمایی نتایج مطالعات کلان‌نگر ترافیک در سطح خرد (مطالعه موردی: شبکه معابر بزرگراهی کلانشهر تهران)

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، مهندسین مشاور آتیهساز شرق، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشکده فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه رشد روزافزون جمعیت در کلان‌شهرها سبب افزایش تقاضای حمل‌ونقل شده است. به همین دلیل توسعه متداوم و متناسب زیرساخت‌های حمل‌ونقل یکی از الزامات مدیریت شبکه‌های حمل‌ونقل درون‌شهری می‌باشد. ارزیابی فنی-اقتصادی طرح‌های متعدد گامی اساسی در راستای تحقق این هدف است. همواره به منظور اثرسنجی طرح‌های کلان توسعه شبکه معابر، خصوصاً معابر و اتصالات بزرگراهی، از نرم‌افزارهای ترافیکی کلان‌نگر مدل‌سازی تقاضا استفاده می‌شود. این نرم‌افزارها قابلیت پیش‌بینی توزیع تقاضا در شبکه‌های بزرگ مقیاس را داشته و با توجه به مدل‌های ریاضی به کار رفته، توانایی و دقت قابل قبولی در این حوزه دارند. این نرم‌افزارها که به نرم‌افزارهای استاتیکی نیز معروف هستند، در پیش‌بینی وضعیت تردد جریان ترافیک در مقیاس‌های کوچک و در شرایط وجود تداخلات شدید جریان ترافیک با خطا همراه هستند. لذا، ارزیابی طرح‌های توسعه شبکه معابر بزرگراهی صرفاً بر اساس نتایج مدل‌سازی کلان‌نگر، ممکن است سبب انتخاب طرحی شود که منافع پیش‌بینی شده از آن در عمل تحقق نیابد. در این مقاله، به منظور راستی‌آزمایی نتایج حاصله از نرم‌افزارهای کلان نگر، رویکردی ترکیبی از مدل‌سازی کلان‌نگر و خردنگر پیشنهاد شده است. به منظور ارزیابی روش پیشنهادی، طرح تکمیل اتصالات در تقاطع بزرگراه‌های شهید اشرفی اصفهانی و شهید همت در ‌شهر تهران مورد ارزیابی قرار گرفته است و نشان داده شده است که به دلیل خصوصیات مدل‌سازی در نرم‌افزارهای کلان‌نگر، بکارگیری رویکرد ترکیبی پیشنهادی جهت تضمین موفقیت طرح‌ها امری اجتناب‌ناپذیر است.