تجزیه‌وتحلیل رابطه حمل و نقل هوایی و ارزش‌افزوده اقتصادی با روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (مطالعه موردی: استان‌های ایران)

نویسندگان

1 استاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

2 استادیار‌، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری‌، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران‌، ایران

4 استادیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

doi
چکیده

صنعت حمل و نقل هر کشوری بیانگر وضعیت اقتصادی و میزان توسعه صنعتی آن کشور است، به‌نحوی‌که می‌توان این صنعت را یکی از عوامل مهم در توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... هر منطقه‌ای به شمار آورد. لذا رشد فعالیت‌های اقتصادی در ایران و لزوم جابجایی سریع‌تر افراد و کالاها  این امکان را فراهم می‌آورد تا کشور بتواند به‌عنوان قطب اصلی حمل و نقل منطقه‌ای به ایفای نقش صادرات، واردات و ترانزیت بپردازد. بررسی نقش این شکل از حمل و نقل در رشد اقتصادی دارای اهمیت است و می‌تواند در راستای شناسایی فرصت‌ها و همچنین چالش‌های آن مؤثر بوده و درنهایت دید بهتری برای سیاست‌گذاران و متصدیان این حوزه فراهم کند. براین اساس هدف از این مطالعه بررسی نقش حمل و نقل هوایی (تعداد مسافر و حجم کالای جابجا شده) بر ارزش‌افزوده اقتصادی در استان‌های کشور(31 استان) در دوره زمانی 1384-1396 می‌باشد. نتایج حاصل از این تحقیق با استفاده از رویکرد اقتصادسنجی پانل پویا (روش گشتاورهای تعمیم‌یافته یا GMM) نشان‌دهنده تأثیر مثبت و معنی‌دار متغیرهای تعداد مسافر حمل و نقل هوایی و تحصیلات و همچنین تأثیر منفی و معنی‌دار بیکاری و حجم بار جابجا شده توسط حمل و نقل هوایی بر ارزش‌افزوده اقتصادی استان‌های ایران می‌باشد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان مطرح نمود که حمل و نقل هوایی مسافر در شرایط کشور در دوره زمانی موردبررسی تحقیق، می‌تواند بسترساز رشد ارزش‌افزوده اقتصادی گردد در حالی که حمل و نقل بار به لحاظ هزینه‌هایی که تحمیل می‌کند دارای صرفه اقتصادی نیست. بعلاوه نتایج نشان می‌دهد، تأسیس فرودگاه بین‌المللی در استان بر ارزش افزوده اقتصادی تأثیر مثبت دارد و نیز ارزش افزوده اقتصادی دوره قبل تأثیرمثبت و معنی‌داری بر ارزش افزوده اقتصادی جاری دارد که حاکی از پویایی رشد است.