الگوی راهبردی فرماندهی و مدیریت در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بر اساس گفتمان ولایت فقیه

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه امام علی (علیه السلام).

2 دانشجوی مقطع دکترای مطالعات امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

مدیریت در هر سازمانی عنصری تعیین‌کننده است و این نقش در نیروهای مسلح که عموما فرماندهی جایگزین آن می‌شود، اهمیت مضاعفی می‌یابد. مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی)، فرماندهی را محور اصلی نیروهای مسلح می دانند و بر لزوم استحکام آن تأکید می‌فرمایند و معتقدند فرماندهی دارای جوهر رهبری است. در این تحقیق که با هدف ارائه الگوی راهبردی فرماندهی و مدیریت در نیروهای مسلح بر اساس گفتمان ولایت فقیه به روش آمیخته انجام شده، روش تحقیق داده بنیاد به‌عنوان روش غالب هست و طی آن سه بعد «اهداف، دکترین و سیاست‌ها» به‌عنوان ارکان جهت ساز از گفتمان ولایت فقیه به روش تحلیل گفتمان احصا گردیده است. جامعه آماری این تحقیق، در روش کتابخانه ای کلیه اسناد و مدارک بالادستی و مرتبط با اندیشه­ها، آراء، نظرات، رهنمودها و تدابیر ولایت فقیه در زمینه فرماندهی و مدیریت در نیروهای مسلح است که به صورت تمام شمار انتخاب شده‌اند و در روش میدانی خبرگان این حوزه به تعداد 200 نفر برآورد گردیده که 120 نفر از آن‌ها به روش هدفمند غیر نسبتی در دسترس به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. بر اساس یافته‌های تحقیق، معنویت محوری قضیه اصلی در الگوی فرماندهی و مدیریت در نیروهای مسلح ج.ا.ا به شمار می‌رود که آن را از الگوی سایر کشورها متمایز می‌سازد. دال مرکزی در این الگو، «مکتبی بودن و محوریت ایمان و معنویت، فداکاری و شهادت‌طلبی» و لحظه‌ها شامل «حفظ نظام و انقلاب، حفظ تمامیت ارضی» بوده و «مدیریت و رهبری مقتدر، قاطعیت و اقتدار، نظم و انضباط و قانونمندی، عدالت محوری، شناخت و بصیرت» نیز مفصل‌بندی گفتمان را تشکیل داده و مهم‌ترین مقوله‌ها در رتبه‌بندی آن‌ها به شمار می‌روند.