فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی و به صورت کرت‌های یک بار خرد شده با سه تکرار در محل مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان کاشمر به اجرا درآمد. چهار تیمار آبیاری شامل 100 درصد نیاز آب آبیاری، 80 درصد نیاز آب آبیاری، 60 درصد نیاز آب آبیاری و 40 درصد نیاز آب آبیاری به عنوان کرت‌های اصلی و سه تیمار تراکم بوته شامل 10، 20 و 30 بوته در مترمربع به عنوان کرت‌های فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری و تراکم بوته بر صفاتی نظیر ارتفاع بوته، وزن هزاردانه، عملکرد دانه و بهره-وری آب در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بودند. اثر متقابل تیمارهای آبیاری و تراکم فقط بر تعداد پانیکول در بوته و عملکرد بیولوژیک معنی‌دار بود. بیش‌ترین عملکرد دانه و بهره‌وری آب به ترتیب با مقادیر 3395 کیلوگرم در هکتار و 87/0 کیلوگرم بر مترمکعب در تیمار 100 درصد نیاز آب آبیاری و تراکم 10 بوته در مترمربع مشاهده گردید. در تمام تیمارهای آبیاری با افزایش تراکم بوته، عملکرد بیولوژیک به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. بین شاخص برداشت در تیمارهای کم‌آبیاری تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. با توجه به کاهش معنی‌دار عملکرد دانه و بهره‌وری آب در اثر تنش خشکی و افزایش تعداد بوته در واحد سطح، تأمین 100 درصد نیاز آب آبیاری گیاه ارزن دانه‌ای با تراکم کاشت 10 بوته در هر مترمربع برای منطقه خشک کاشمر پیشنهاد می‌گردد.