عوامل تاثیرگذار، پیامدها و راهکارهای کاهش اثرات منفی پدیده تثبیت مدیران دولتی
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی گرایش مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/spsa.2025.85274.1059چکیده
در نظامهای اداری و حکمرانی معاصر، پدیده «تثبیت مدیران» به عنوان یکی از چالشهای پنهان اما مؤثر بر ناکارآمدی سازمانهای عمومی شناخته میشود. این پدیده زمانی رخ میدهد که مدیران، بهویژه در سطوح ارشد، با بهرهگیری از نفوذ سازمانی، روابط سیاسی و تخصص انحصاری، به موقعیتی دست مییابند که برکناری یا اصلاح عملکرد آنان به امری دشوار بدل میگردد. هدف از پژوهش حاضر شناسایی، دستهبندی و تحلیل پدیده تثبیت مدیران در بخش عمومی با بهرهگیری از روش فراترکیب است.در این پژوهش، با مرور نظاممند و تحلیل 30 مقاله در حوزههای مدیریت عمومی، سیاستگذاری و روانشناسی سازمانی، 46 کد مفهومی استخراج و در سه محور اصلی عوامل تأثیرگذار، پیامدها و راهکارها دستهبندی شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که عوامل تثبیت مدیران در سه دسته شناختی، ساختاری و رفتاری-سیاسی قابل تبیین هستند؛ پیامدها در چهار دسته کاهش کارایی سازمانی، آسیب به حاکمیت عمومی، مقاومت در برابر اصلاحات و آثار سیاسی-ساختاری شناسایی شدند؛ و راهکارهای کاهش اثرات تثبیت مدیران نیز در سه دسته اصلاح ساختارهای حاکمیتی، مداخلات رفتاری-تکنولوژیکی و توسعه استراتژیهای نوآورانه دستهبندی گردیدند. در پرتو این یافتهها، پژوهش حاضر بر ضرورت اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه و اصلاحی برای مقابله با پدیده تثبیت مدیران در سازمانهای عمومی به منظور ارتقای عملکرد، تقویت حاکمیت عمومی و تسهیل اصلاحات ساختاری اشاره دارد.
