فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در ایران نزدیک به 70 درصد محصولات کشاورزی از طریق کشت آبی به-دست می‌آید و سهم کشت آبی از سال 1339 تا به امروز در حال افزایش می‌باشد. با توجه به روند رو‌به رشدی که در جمعیت جهان مشاهده می‌شود و به‌منظور تأمین نیاز آبی سایر بخش‌ها، بایستی با بهبود بهره‌وری آب سهم آب بخش کشاورزی تعدیل گردد. در ایران متوسط بهره‌وری نسبت به کشورهای پیشرفته دنیا از رقم پایینی برخوردار است. در دشت اردبیل نیز با توجه به کاهش منابع آب زیرزمینی و کاهش نزولات جوی نسبت به 30 سال گذشته، ضرورت ایجاب می‌کند تا با بالا بردن بهره‌وری و کاهش مصرف آب مدیریت مناسبی اتخاذ شود. هدف پژوهش حاضر مقایسه شاخص‌های بهره‌وری مصرف آب برای محصولات عمده زراعی در دشت اردبیل است. در این مطالعه ابتدا حجم نمونه با استفاده از رابطه کوکران و رابطه بارتلت و همکاران مشخص شد، اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری شد. ابتدا 50 پرسشنامه بین افراد متخصص در بخش کشاورزی پخش شد. پس از اطمینان از روایی و پایایی پرسشنامه تعداد 1046 پرسشنامه در بین کشاورزان دشت اردبیل توزیع شد. نتایج بهره‌وری آب (شاخص CPD) نشان داد که محصول سیب‌زمینی دارای بیشترین بهره‌وری به‌میزان 95/2 کیلوگرم بر مترمکعب و محصول کلزا دارای کمترین بهره‌وری به-میزان 67/0 کیلوگرم بر مترمکعب می‌باشد. همچنین، ‌سیب‌زمینی (6093 تومان) و جو (505 تومان) به ترتیب بیشترین و کمترین سود خالص به‌ازای هر متر مکعب آب آبیاری را دارا می‌باشند. با توجه به نتایج به‌دست آمده پیشنهاد می‌شود که محصولات استراتژیک مانند گندم و کلزا کشت شوند تا مقدار واردات آن‌ها کاهش یابد و تمهیدات صادرات محصولاتی نظیر سیب‌زمینی فراهم تسهیل شود.