بررسی تغییرات سیگنال‌های کمبود منابع آب در حوضه دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بیرجند

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه شهر کرد

3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند.

4 استاد گروه هیدرولوژی، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه پلی تکنیک میلان، ایتالیا.

doi
چکیده

بررسی تغییرات بلندمدت منابع آب در هر حوضه به‌عنوان سیستم پایش عمل می‌کند. بررسی تغییرات منابع آب، نحوه تغییرات و درصد آن در هر حوضه کمک به سزایی به بخش مدیریت منابع آب خواهد داشت. در این مطالعه ضمن معرفی سیگنال‌های کمبود منابع آب، به بررسی روند تغییرات این سیگنال‌ها با استفاده از آزمون من –کندال اصلاح شده با حذف اثرات خودهمبستگی داخلی پرداخته شده است. در این مطالعه از مقادیر سیگنال‌های کمبود بارش، کمبود دبی جریان و کمبود سطح آب زیرزمینی در مدت دوام‌های 10، 30 و 60 روزه موجود در 12 زیرحوضه در حوضه دریاچه ارومیه استفاده شده است. در مورد مقادیر بارش و دبی جریان از ایستگاه‌های باران‌سنجی و هیدرومتری و جهت انتخاب پیزومتر معرف حوضه از تئوری بی‌نظمی استفاده شد. نتایج بررسی تغییرات مقادیر سیگنال‌های کمبود نشان داد که تغییرات کلی، افزایشی می‌باشد که این افزایش در برخی موارد معنی‌دار و در برخی موارد غیر معنی‌دار می‌باشد. به‌طور کلی نتایج نشان داد که به‌طور متوسط در دوره آماری مورد بررسی، سیگنال‌های کمبود بارش، کمبود دبی جیران و کمبود سطح آب زیرزمینی در زیرحوضه‌های مورد بررسی به ترتیب 52، 35 و 23 درصد نسبت به میانگین بلندمدت افزایش یافته‌اند. این تغییرات برای حوضه دریاچه ارومیه بیانگر افزایش میزان خشک‌سالی‌های هواشناسی، هیدرولوژیکی و آب زیرزمینی می‌باشد.