برآورد و پهنهبندی ردپای آب در تولید گندم (مطالعه موردی: استان خوزستان)
نویسندگان
1 استاد گروه آموزشی اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی
2 استاد، گروه اگروتکنولوژی - دانشکده کشاورزی - دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشیار بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران
4 دانش آموخته دکتری اگرواکولوژی (بوم شناسی زراعی) دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
با توجه به اهمیت و جایگاه ویژه گندم، شرایط بحرانی کمبود آب در نظامهای تولید و عدم بررسی ردپای آب گندم در خوزستان، در این مطالعه ردپای آب سبز، آبی و خاکستری محصول استراتژیک گندم برآورد گردید. مناطق مورد مطالعه شامل: شهرهای اهواز، دزفول، شوشتر، بهبهان، ایذه و خرمشهر میباشند. ردپای آب کل گندم از مجموع ردپای آب سبز، آب آبی و آب خاکستری به دست آمد، سپس رابطه ردپای آب گندم با عملکرد واقعی مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که در بین مناطق مورد مطالعه خرمشهر به مقدار آب بیشتری (1704 مترمکعب بر تن) جهت تولید محصول نیاز دارد و پس از آن اهواز (1228 مترمکعب بر تن)، بهبهان (1160 مترمکعب بر تن)، ایذه (1012 مترمکعب بر تن)، دزفول (959 مترمکعب بر تن) و شوشتر (915 مترمکعب بر تن) در رتبههای بعدی قرار دارند. از نظر ردپای آب سبز، ایذه برای تولید 1 تن محصول گندم، به 778 مترمکعب آب سبز نیاز دارد و پس از آن، خرمشهر در رتبه دوم با 458 مترمکعب آب سبز قرار دارد. این در حالی است که ایذه کمترین میزان ردپای آب آبی را داراست و پهنهبندی استان خوزستان از نظر این جزء از ردپای آب گندم نشان میدهد که ردپای آب آبی در نیمه جنوبی استان بیشتر از نیمه شمالی میباشد. ردپای آب خاکستری نیز از روند مشابه آب آبی پیروی میکند. چنانچه شهرستان شوشتر با بیشترین عملکرد در واحد سطح کمترین ردپای آب را دارد، و خرمشهر کمترین عملکرد گندم و بیشترین ردپای آب را در بین سایر شهرستانهای مورد مطالعه داراست.
