کاربرد نام جانوران در صورت‌های خطاب در گویش بوشهری و شهرکردی: تحلیلی در زبان‌شناسی زیست‌محیطی

نویسندگان

1 دانشگاه الزهرا

2 دانشگاه الزهرا

doi
چکیده

استعاره‌های مبتنی بر نام جانوران در همۀ زبان‌ها و فرهنگ‌ها به­کار می‌رود و می‌توان آن را حتی یک جهانی زبان‌شناختی دانست. هدف از پژوهش حاضر، بررسی کاربرد استعاری نام جانوران در خطاب قرار دادن انسان و مفهوم اولیۀ هر جانور در دو منطقۀ بوشهر و شهرکرد است. در پژوهش حاضر، واژه‌‌های مربوط به خطاب و مفهوم اولیۀ واژه‌های جانوران در گویش منطقۀ بوشهر که در اقلیم گرم و مرطوب جنوب کشور و گویش منطقۀ شهرکرد که در اقلیم سرد و کوهستانی واقع شده است، در چارچوب زبان‌شناسی زیست‌محیطی بررسی می‌شود. برای گردآوری داده‌ها، خطاب و مفهوم اولیۀ نام 35 جانور مختص بوشهر از 100 گویشور بومی بوشهر و خطاب و مفهوم اولیۀ 35 جانور مختص شهرکرد از 100 گویشور بومی شهرکرد در قالب پرسش‌نامه بررسی و تحلیل شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که گویشوران برداشت‌های استعاری‌شان از رفتارهای جانوران را برای توصیف خصوصیات گوناگون افراد به­کار می‌برند؛ چنانچه در پژوهش حاضر، گویشوران دو منطقۀ مورد نظر از نام برخی از جانوران به­عنوان خطاب برای افراد استفاده می‌کنند. کاربرد نام جانوران برای توصیف افراد، نشان‌دهندۀ تأمل گویشوران در ویژگی‌ها و خلق‌و‌خوی جانوران محیط پیرامونشان است. از دیگر یافته‌های پژوهش می‌‎توان به تفاوت در میزان خطاب در جانوران مشترک دو منطقۀ مختلف نام برد که محیط پیرامون، نوع و میزان ارتباط انسان و جانوران را می‌توان از مهم­ترین دلایل این تفاوت‌ها برشمرد.