فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفهوم قدرت و رابطۀ آن با ایدئولوژی یکی از مؤلفه­های اساسی نظریۀ گفتمان انتقادی است. در این مقاله جایگاه و موضع قدرت ایدئولوژیکی یکی از عیاران شاه‌ عباس صفوی به نام حسین کرد را بر اساس دو مفهوم کنش تهدید­کنندۀ وجهه و کنش حافظ وجهه در مقابل دشمنان شاه‌ عباس بررسی کرده­ایم. در کنش تهدیدکنندۀ وجهه، حسین کرد، بی­پروا به شیوه­های بیانی مختلفی، خود را در موضع قدرت و مخاطب را در موضع پذیرش قدرت قرار می­دهد. در کنش حافظ وجهه نیز بسامد بالا به حفظ وجهۀ خود حسین کرد تعلق دارد و گاهی در رده­ای پایین­تر به شاه­عباس تعلق می­یابد. در این مقاله بر اساس دو کنش یادشده، نشان داده می­شود که عیاری به نام حسین کرد، در جایگاه بسیار بالایی حتی گاه برتر از شاه عباس قرار می­گیرد. به همین دلیل است که او حتی از کنش تهدیدکنندۀ وجهه علیه شاه عباس نیز استفاده می­کند. هدف این پژوهش نیز نشان دادن موضع قدرت عیاران شاه­عباس و به­ویژه حسین کرد با توجه به مؤلفۀ ایدئولوژی بوده است.