کاربرد روش چیدمان فضا در ارزیابى طرحهاى توسعة شهرى نمونة مطالعاتى: طرح جامع جدید کلا نشهر تهران و طرح تفصیلى مناطق شهردارى تهران (منطقة 19)
نویسندگان
1 مدرس دانشکدة هنر و معمارى دانشگاه آزاد اسلامى واحد شیراز
2 مدرس دانشکدة هنر و معمارى دانشگاه آزاد اسلامى واحد شیراز
doi
چکیده
امروزه یکى از عمده ترین مشکلات در شهرها ناشى از آن است که، تجربة حاصل از حضور افراد در فضاهاى معمارى و شهرى، سازگارى و هماهنگى مناسب با ساختارهاى اجتماعى حاکم بر جوامع مرتبط را ندارد. حال پرسش اساسى اینجا است که چه مجموعه دلایلى باعث مى شود ساختار فضایى سیستم هاى پیچیدة شهرى جواب گوى نیازها و مطالبات افراد آن جامعه نباشد. به منظور بازشناسى این پرسش مى بایستى روابط میان « ساختار فضایى » و « ساختار اجتماعى » سیستم هاى شهرى بررسى شود.نظریة « چیدمان فضا »، منظرى جدید براى مبحث ریخت شناسى فضاهاى معمارى و شهرى پیش روى معماران و طراحان شهرى گشوده است. « چیدمان فضا » مدلى از تحلیل شهر مى دهد که طراحان و تصمیم گیران را در فرایند طراحى قادر مى کند، قبل از دادن راه حل نهایى و اجراى طرح، پیامد اقدامات خود را، بر روى رفتارهاى احتمالى در فضاهاى شهرى پیشنهادى، مشاهده کنند. روش چیدمان فضا ابزارى است براى طراح که او در فرایند طراحى شهرى به طور « تعاملى »از آن استفاده مى کند. پدیدآورندگان این نظریه نگاهى اجتماعى به آثار هنرى در کل، و فضاهاى معمارى و شهرى به طور خاص، دارند. پژوهشگر به منظور پاسخ به پرسش مذکور، علاوه بر بازشناسى مفاهیم و پایه هاى نظرى جنبش چیدمان فضا، با انتخاب نمونة مطالعاتى تهران در مقیاس کلان شهر و منطقة 19 شهردارى تهران در مقیاس منطقة شهرى، سعى در معرفى چگونگى به کار گیرى این روش و بررسى کاربردها و سودمندى هاى آن در فرایند تهیه طرح هاى توسعة شهرى دارد. بدین منظور، تحلیل «هم پیوندى کلى» مورفولوژى شهرى کلان شهر تهران و منطقة 19 شهردارى به کمک استفاده از« نقشة محورى» صورت پذیرفته است. هدف از کاربرد این روش، تشخیص و مطالعة مجموعه اى از هم پیوند ترین فضاهاى شهر تهران (هستة هم پیوندى) است. به عبارت دیگر به کمک روش استخوان بندى» چیدمان فضا مى توان هم پیوند ترین فضاهاى شهر تهران را ودل «استخوان بندی فضایی شهر» کرد. در این راه از امکانات و محدودیت هاى قابل توجهى در استفادة هر چه بیشتر از این روش سخن گفته شده است. با تأمین شرایط و امکانات مناسب مى توان از این روش در پیشبرد اهداف طرح هاى شهرسازى و معمارى استفاده کرد.