ارزیابی برآوردهای تبخیر-تعرق ,واقعی مدل جهانی (GLEAM) در شمال حوضه کرخه
نویسندگان
1 دانشیار هواشناسی کشاورزی،دانشگاه تهران
2 دانش اموخته کارشناسی ارشد دانشگاه تهران
3 دانش آموخته دکترا دانشگاه تهران
doi
چکیده
برآورد منطقهای تبخیرتعرق در مدیریت آبیاری، اصلاح الگوی کشت و پیش بینی عملکرد حائز اهمیت است.. مسئله بنیادی در این پژوهش امکانسنجی کاربرد دادههای حاصل از مدل GLEAM جهت برآورد تبخیرتعرق ,واقعی در شمال حوضه کرخه میباشد. مدل جهانی تبخیرتعرق سطح خشکی آمستردام (GLEAM) اجزای مختلف تبخیرتعرق (شامل تعرق، برگاب، تبخیر از سطح خاک خشک، تصعید برف و تبخیر از سطح آزاد آب) را بر اساس مشاهدات ماهوارهای، تخمین میزند. در این پژوهش، خروجی مدل GLEAM با روش بیلان آب (با فرض آب بند بودن حوضه) ، در ایستگاههای منتخب حوضه کرخه مقایسه شده و ضریب همبستگی آنها بدست آمد. شاخصهای آماری R2، RMSE، MAE و RD مابین مقادیر تبخیرتعرق اخذ شده از پایگاه داده هایGLEAM و روش بیلان برای ایستگاههای، آرانغرب، پیرسلمان، نظرآباد، پل-چهر، پایپل، پلدختر، تنگسازبن و پل کشکان تعیین شد. شاخص آماریR2 برای ایستگاههای مذکور، به ترتیب، 66/0، 62/0، 77/0، 84/0، 59/0، 39/0، 56/0 و 66/0 تعیین شد که بهترین همبستگی مربوط به پلچهر است. بههمین ترتیب شاخص آماری ریشه مربعات مجذور خطا (RMSE)، به ترتیب 7/0، 62/0، 74/0، 25/0، 45/0، 97/0، 73/0 و 51/0 به دست آمد. متناظرا مقادیرشاخص آماری MAE نیز، 52/0، 43/0، 58/0، 18/0، 30/0، 71/0، 53/0 و36/0 محاسبه شد. همچنین شاخص انحراف نسبی (RD) مقادیر حاصل از روش بیلان آب و داده های مدل GLEAMبهترتیب: 21-، 73/3-، 96/4-، 19/4-، 61/19-، 39/2-، 64/3- و 18/25- میباشد. در تمامی شاخصهای آماری فوق، بهترین تطابق، مربوط به زیرحوضه پلچهر میباشد. یافته های این پژوهش مؤید آن است که خروجیهای مدل GLEAM که عمدتاً مبتنی بر دادههای ماهوارهای است، برای حوضه کرخه قابل استفاده بوده و میتواند در صورت فقدان یا کمبود داده های مشاهدهای جایگزین برآوردهای حاصل از روشهای تجربی و مرسوم گردد.