نقد و تحلیل سبکی عناصر زبانی فرهنگ عامه در تعزیه‌های رایج خراسان جنوبی

نویسندگان

1

2 دانشگاه فرهنگیان بیرجند

doi
چکیده

در این مقاله، عناصر زبانی فرهنگ عامۀ مردم خراسان جنوبی در تعزیه­نامه­های موجود منطقه، شامل اصطلاحات، کنایات افعال، القاب، تحسین­ها، دعاها، سر­صوت­ها، قسم­ها، کنایه­ها، لالایی­ها، مثل­ها، نفرین­ها و واژه­ها استخراج و سپس هر یک از این عناصر زبانی با ذکر نمونه‌هایی بر اساس روش کار کتاب زبان و ادبیات عامۀ ایران و به شیوۀ تحلیلی ـ توصیفی نقد و بررسی شده است. نقد و بررسی­های به عمل آمده نشان می­دهد که عناصر زبانی فرهنگ مردم خراسان جنوبی به­تدریج در متون تعزیه­ها وارد شده و بدون تردید در آفرینش یا دست­کم در بازآفرینی آن­ها، تأثیری عمیق گذاشته است و زبان و بیان تعزیه­ها را به زبان ساده و رایج مردم نزدیک کرده و با ارائۀ ابیاتی سرشار از ارزش­های فرهنگی و بیانی سهل و ساده، زبان تعزیه­ها را از زبان رسمی متمایز ساخته است. از سوی دیگر، توجه به کاربرد جملات و عبارات متون تعزیه­ها، نشان می­دهد که به­دلیل ارتباط و پیوند­های مناسبی که میان عناصر زبانی سازندۀ جمله­ها وجود دارد، جملات متون تعزیه­ها دارای انسجام و استحکام خوبی هستند و دارای پیام­های مناسب و بیانی رسا هستند.