فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تقدس درخت و گیاه از دیرباز تا امروز سبب شده است تا در اساطیر، ادبیات و فرهنگ ‌عامه بر جلوه­های گوناگون آن اشاره شود. در فرهنگ مردمان کهگیلویه ­و بویراحمد، بن­مایه­های اساطیری درخت و گیاه مانند اعتقاد به درمانگری آن، سوگند خوردن، آیین خوشبو کردن خانه­ها و نماد مرگ و زندگی بودن آن در اشعار محلی و آیین­های این مردمان نمودی آشکار دارد. هدف این پژوهش، تحلیل بن­مایه­های اساطیری گیاه و درخت در فرهنگ مردمان کهگیلویه ­و بویراحمد و توجه به جنبه­های ادبی این بن­مایه­ها در اشعار محلی آن‌هاست. این پژوهش به­شکل بنیادی، بر پایۀ مطالعات کتابخانه­ای ـ میدانی و به روش تحلیل محتوا انجام ‌شده است. بسیاری از بن­مایه­های گیاهی مانند گیسو­بُران، معطر کردن خانه با دود گیاهان، اعتقاد به شفابخشی گیاهان در فرهنگ مردمان کهگیلویه ­و بویراحمد، نمودی اساطیری دارند که در فرهنگ ایران باستان یافت می­شوند. عمل سوگند خوردن به درخت، بیشتر از سوی کشاورزان و با تأکید بر سبزی آن و در اثبات درستی سخن خود است. آن‌ها برای خوشبو کردن فضای خانه­ها و همچنین، برای درمان بیماری­ها از گیاهان کوهی استفاده می­کنند که سبب دور شدن شیاطین به اعتقاد این مردمان می­شود. زنان این مردمان در مراسم سوگواری، موی سر خود را برای مرگ عزیزان پس از گشودن بریده و در زیر درخت دفن می­کنند که نمادی از مرگ است. پس از گذشت یک سال و با رشد موهایشان امکان ازدواج مجدد را برای خود فراهم می­کنند. همچنین، آن­ها موی سر و ناخن خود را زیر درخت بلوط برای باروری، دوری از بیماری و جادو دفن می­کنند.