تحلیل آبگذری و شرایط جریان در سرریزهای دریچه‌دار کشویی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سازه‌های آبی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده مهندسی کشاورزی و فناوری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22092/idser.2018.122093.1325
چکیده

دریچه­های کشویی در تاج سرریزهای اوجی با ارتفاع زیاد (سدهای تنظیمی) یا با ارتفاع کم (به­عنوان آستانه) به­منظور کنترل بهتر جریان طراحی و استفاده می­شوند. در حالت دوم، متناسب با ترکیب­های مختلف هندسۀ سرریز، بازشدگی دریچه، عمق بالادست و عمق پایین­دست، چهار شرط مختلف جریان قابل تشخیص است: الف) جریان کنترل نشدۀ آزاد، ب) جریان کنترل نشدۀ مستغرق، ج) جریان کنترل شدۀ آزاد و د) جریان کنترل شدۀ مستغرق. تعیین حد تبدیل هر یک از این شرایط جریان به یکدیگر در کاربرد معادلات دبی در هر وضعیت سودمند خواهد بود. در این تحقیق، با استفاده از برداشت­های آزمایشگاهی روی دو سرریز اوجی با ارتفاع مختلف و نیز از داده­های آزمایشگاهی مدل سرریز دریچه­دار پروژه کنترل آب فلوریدای جنوبی و مرکزی، روابطی برای تعیین حدود تبدیل و تعیین آبگذری در شرایط چهارگانه ارائه شده ­است. در شرایط جریان کنترل نشدۀ آزاد، میانگین قدرمطلق خطای نسبی در تعیین دبی از روابط پیشنهادی 95/1 درصد، در شرایط جریان کنترل شدۀ آزاد و مستغرق به­ترتیب معادل 2 و 5 درصد است. نتایج بررسی­ها نشان می­دهد حد تبدیل جریان کنترل نشده به کنترل شده هنگامی است که عمق بالادست از حدود 46/1 برابر بازشدگی دریچه افزایش یابد. با افزایش ارتفاع پایین­دست و کاهش ارتفاع بالادست سرریز نیز آستانۀ استغراق نسبی سرریز و میزان آبگذری افزایش می­یابد.