فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

متل‌ها بخشی از ادبیات شفاهی بختیاری هستند که بسیاری از باورها، اعتقادات، آداب‌ و رسوم، شیوه‌های زندگی، تاریخ و اسطوره‌های قومی و ملی را در بردارند. متل‌ها هنوز هم در ژرفای ناخودآگاه بخشی از مردمان روستایی و هم در دل شب‌های تاریک بر زبان تعدادی از راویان آن‌ها، حضوری فعال دارند و با داشتن جنبه‌های آموزشی و سرگرمی به زندگی آنان معنا می‌بخشند. ثبت، بررسی و تحلیل هر یک از این قصه‌های عامیانه در سراسر ایران، علاوه بر حفظ آن‌ها از خطر نابودی به توانایی‌های فرهنگی و ادبی کشور کمک می‌کند. در این جستار، متل «سر اره پا تیشه‌ای» از کتاب افسانه‌های مردم بختیاری نوشتۀ کتایون لیموچی انتخاب و روایت آن با تحقیق میدانی، اعتبارسنجی و تأیید شد و در ادامه از منظر ژرف‌ساخت اسطوره‌ای، بررسی و تحلیل گردید. در این متل خواهری وجود دارد که همۀ جانداران، چه چهارپایان، چه آدم‌های آن را به شیوه‌ای اهریمنی فرومی‌بلعد. این متل ریشه‌هایی ژرف دارد که به اساطیر ایرانی به‌ویژه دیو خشم و بوشاسب و ایزد برجسته‌ای مانند سروش، ره می‌برد.