فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از لایه­های درخور پژوهش در قصه­های فولکلور، بررسی بن­مایۀ اساطیری مربوط به پرندگان در افسانه است. پرندگان از گذشته­های دور آن­قدر برای انسان اهمیت دارند که حتی در اساطیر اقوام و ملل مختلف نیز حضور داشته­اند. در این مقاله با روش تحلیل محتوا به بررسی بن­مایه­های اسطوره­ای پرندگان در افسانه­های لری پرداخته­ایم. منظور از افسانه­های لری، افسانه­هایی است که در استان­های لرنشین چهارمحال و بختیاری، لرستان و کهگیلویه و بویراحمد گردآوری شده­اند. هدف از این پژوهش در وهلۀ نخست پی­بردن به خویشکاری­های پرندگان در افسانه­های لری و در مرحلۀ بعد نشان دادن تأثیرپذیری جایگاه پرندگان از باورهای اسطوره­ای است. در این جستار دلایل دگردیسی نقش­های برخی از پرندگان در افسانه­های لری در مقایسه با باورهای اساطیری بررسی شده است. نتایج به­دست آمده نشان می­دهد که از مجموع 140 افسانۀ لری در 48 افسانه پرندگانی همچون عقاب، سیمرغ، کلاغ، جغد، قو، کبوتر و گنجشک با خویشکاری­هایی مثبت لری حضور دارند که این مسئله می­تواند نشان­دهندۀ محبوبیت آن­ها در میان مردم باشد. همچنین گفتنی است که باورهای اساطیری، باورهای دینی و شرایط بومی نیز بر جایگاه و خویشکاری پرندگان تأثیر داشته ­است.