مدل تخصیص بودجه سههدفه نگهداری روسازی راه با استفاده از روش ترکیبی بهینهسازی پارامتریک و توابع حددار

نویسندگان

1 استادیار،گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
چکیده

یکی از مسائل مهم در مدیریت روسازی راه، مسأله تخصیص بودجه در قسمت‌های مختلف شبکه به منظور نگهداری و اصلاح وضعیت روسازی است. در این مقاله، مدلی سه‌هدفه برای این منظور ارایه شده است، که تابع هدف‌های آن عبارتند از: 1) کمینه کردن درصد قسمت­هایی از شبکه که در حالت بحرانی و بدتر از بحرانی (غیر از بدترین حالت) قرار دارند، و می‌بایست برای آن‌ها اقدامات بهسازی انجام داد تا به وضعیت مطلوب برسند؛ 2) کمینه کردن درصد قسمت­هایی از شبکه که در بدترین حالت قرار دارند، و برای رساندن آن به وضعیت مطلوب باید اقدامات نوسازی انجام داد؛ و 3) کمینه کردن مجموع هزینه انجام شده به خاطر اصلاحات صورت‌گرفته در کل دوره برنامه‌ریزی. برای حل مدل سه‌هدفه پیشنهادشده روشی ترکیبی با استفاده از روشه‌های چندهدفه بهینه‌سازی پارامتریک و توابع حددار ارایه شده است. نتایج بکارگیری مدل نشان می‌دهد که علیرغم تصور ذهنی در نگاه اول، اهداف اول و دوم تحت شرایطی دارای تضاد هستند و افزایش یکی ممکن است باعث کاهش دیگری شود، و بنابراین این دو هدف را نمی‌توان در غالب یک هدف واحد در نظر گرفت. یکی از خصوصیات مهم روش ارایه‌شده این است که پیش­بینی وضعیت روسازی از روش زنجیره مارکوف در مدل بهینه‌سازی گنجانده شده است و این موضوع باعث می‌شود که از پیش‌بینی و تخصیص سرمایه به صورت جداگانه و در نتیجه رسیدن به حل‌های بهینه محلی پرهیز شود.