دواندن خروس برای دفع گزند؛ یک باورِ عامۀ طبی در دیوان خاقانی
نویسندگان
1 دانشگاه بوعلی سینا همدان
doi
چکیده
یکی از ویژگیهای مهم و متمایزکنندۀ دیوان خاقانی، انعکاس باورهای مختلفِ مردم، از آداب و رسوم اجتماعی و فرهنگی مردمان آن روزگار تا بازیهای کودکانه و اعتقادهای خرافی رایج در بین مردم جامعۀ زمان خود است. باورهای عامه و گاه خرافی که در روزگاران گذشته برای درمان بیماریهای مختلف تجویز میشده، در بین آثار کهن ادب فارسی، بیش از همه در دیوان خاقانی شروانی بازتاب پیدا کرده است. یکی از این اعتقادهای کهن طبی در مداوای گزیدگی حیوانات و حشرات و درمان برخی بیماریهای دیگر همانند طاعون و قولنج، استفاده از خروسی بوده است که پیش از ذبح، آن را دوانده و خسته کرده باشند. البته در کتابهای طبی عامه و سنتی قدیم، شیوههای مختلفی برای استفاده از آن آورده شده است. افزون بر این، در باورهای گذشتگان، دواندن خروس پیر، یا سایر حیوانات قبل از ذبح، سبب لطیف شدن گوشت آنها میشده است. در این تحقیق، موارد مذکور بر پایۀ بیتهایی از دیوان خاقانی تبیین و بررسی شده است.