فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی توزیع و تجمع نمک در خاک تحت روش آبیاری قطره‌ای با آب شور در باغ‌های پسته در دشت سروستان انجام گردید. بدین منظور شوری خاک در اطراف چندین درخت پسته در دو منطقه در دشت با شوری آب آبیاری 7 و 10 دسی زیمنس بر متر اندازه‌گیری شد. نمونه‌برداری خاک به فاصله 20 سانتیمتر از درخت شروع و عمود بر ردیف درخت به فواصل 30 سانتی‌متری در محدوده محیط خیس شده، و در خارج از آن به فاصله 60 سانتی‌متری تا فاصله 2 متری از درخت انجام شد. نمونه‌برداری تا عمق 150 سانتی‌متری به فواصل 30 سانتی‌متری صورت گرفت. به این ترتیب تعداد 60 نمونه خاک برای تعیین دقیق وضعیت شوری در اطراف هر درخت برداشته شد. شوری عصاره اشباع و رطوبت خاک تمام نمونه‌ها در آزمایشگاه طبق روش‌های استاندارد اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که در یکی از مناطق مورد مطالعه (شوری آب 1-dSm 7) تجمع شوری خاک به دلیل فاصله زیاد لاترال‌ها از ردیف درختان عمدتاٌ در زیر تنه درختان تا حد 1-dSm 16 اتفاق افتاده است. در دیگر منطقه مورد مطالعه (شوری آب 1-dSm 10) به دلیل آبدهی بالای قطره‌چکان‌ها شستشوی املاح در بخشی از منطقه توسعه ریشه بیش از حد معمول اتفاق افتاده است، ولی به دلیل عملیات غیراصولی به ‌باغی، تجمع شوری بالایی (حدود 1-dSm 60) بین دو ردیف درختان و در محل چال کودها نزدیک درخت مشاهده شد. نتایج همچنین نشان داد که مقایسه متوسط شوری عصاره اشباع خاک در منطقه توسعه ریشه پسته با آستانه تحمل به شوری آن (اندازه گیری شده در شرایط بدون تنش خشکی) نمی‌تواند کاهش واقعی عملکرد ناشی از تنش شوری را نشان دهد. در باغ‌های مورد مطالعه، آبیاری با جزء آبشویی بالا، شوری عصاره اشباع خاک را به حدی کاهش می‌دهد که مقایسه آن با آستانه تحمل به شوری پسته بیانگر آن است که گیاه با تنش شوری بالایی مواجه نیست. ولی با توجه به دور بالای آبیاری در این مناطق، در زمان‌هایی بین دو آبیاری، گیاه با تنش خشکی روبروست، و در نتیجه آن فشار اسمزی (آب خاک) به حدی افزایش می‌یابد که به تنهایی پتانسیل آب خاک را تا حد نقطه پژمردگی دائم کاهش داده و موجب افت شدید عملکرد گیاه می‌گردد. بنابراین آنچه در هر دو منطقه و در بسیاری از دیگر مناطق با شرایط مشابه می‌بایست انجام پذیرد اجرای تقویم مناسب آبیاری در شرایط شور است که از اثرات سوء شوری بر رشد و عملکرد گیاه بکاهد.