پژوهشی در بازی‌های زبانی ادبیات عامۀ کُردی ایلام

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام‌نور

doi
چکیده

بازی افزون‌بر نقش و کارکرد مهمی که در زندگی کودک دارد، به تکامل و رشد او نیز کمک می‌کند. ازجمله کارکردهای مهم بازی رشد و درمان جسم، رشد اخلاقی و اجتماعی و تربیت کودک است. افزون‌براین، بازی از نظر زبانی و ادبی نیز اهمیت دارد و نیازمند بررسی و مطالعه است؛ به ویژه برخی از بازی‌ها که به بازی‌ زبانی موسوم‌اند و تنها با حرکات زبان پدید می­آیند. بازی زبانی گونه­ای از کارکردهای زبانی است که درواقع با ذهن کودکان و نوجوانان و حتی بزرگ‌سالان در پیوند است. این گونۀ زبانی به‌مثابۀ «متن» در ژانر اصلی ادبیات شفاهی و حوزۀ‌ ادبیات تعلیمی جای می‌گیرد؛ زیرا ضمن حفظ جنبۀ‌ تفریحی و سرگرمی، در آموزش زبانی و ذهنی نیز تأثیرگذار است. در این پژوهش با گردآوری و ذکر مواردی از زبان‌گیرها و ترانه‌های ‌بازی­ کُردی ایلامی، ویژگی­های این گونۀ زبانی و عوامل ایجاد آن‌ها به روش کتابخانه­ای و شیوۀ توصیفی- تحلیلی مطالعه و بررسی شده است. نتایج تحقیق نشان می­دهد که وزن باستانی هجایی، توزیع (هم‌حروفی)، جناس، تکرار، تنافر حروف، جابه‌جایی و ... از مهم­ترین ویژگی­های ادبی بازی‌های زبانی است.