اولویت‌بندی بسته‌های فناوری هیبریدی تجدیدپذیر-دیجیتال در گذار انرژی ایران: یک چارچوب مبتنی ‌بر شبکه‌ی علّی DANP فازی در عصر صنعت نسل چهارم

نویسندگان

1 گروه مطالعات تکنولوژی، پژوهشکده مطالعات فناوریهای نوین، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران

2 گروه مطالعات تکنولوژی، پژوهشکده مطالعات فناوریهای نوین، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران

doi
10.22104/jtdm.2026.8090.3489
چکیده

هدف این پژوهش، ارائه و کاربرد یک چارچوب یکپارچه مبتنی بر دنپ فازی برای اولویت‌بندی بسته‌های فناوری هیبریدی تجدیدپذیر-دیجیتال در ایران است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، ترکیبی است. جامعه آماری، خبرگان صنعت، دولت و دانشگاه در حوزه انرژی، فناوری اطلاعات در ایران بودند و با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌های مقایسات زوجی فازی و ارزیابی عملکرد بود. داده‌های فازی با روش مرکز ثقل تجمیع و نهایی شدند. تحلیل شبکه علی نشان داد معیار قابلیت دیجیتال‌شدگی با شاخص تاثیرگذاری (D-R) مثبت ۱٫۹۶ ± ۰٫۲۳، یک علت کلیدی است که بر معیارهای اقتصادی و زیست‌محیطی تاثیر معناداری می‌گذارد. بر اساس وزن‌های وابسته به روابط استخراج‌شده از دنپ فازی، رتبه‌بندی نهایی بسته‌های هیبریدی به ترتیب خورشیدی-دیجیتال (امتیاز ۰٫۸۲۳)، بادی-دیجیتال (۰٫۷۶۱) و آبی-دیجیتال (۰٫۶۵۴) بدست آمد. تحلیل حساسیت با تغییر ±۲۰٪ وزن معیارهای شبکه‌ علی، پایداری این رتبه‌بندی را تأیید کرد. چارچوب پیشنهادی، با آشکارسازی نقش محوری دیجیتال‌سازی به عنوان یک محرک سیستمی، ابزار قدرتمند و عملی‌تری در اختیار سیاست‌گذاران می‌گذارد. یافته‌ها حاکی از آن است که سیاست‌گذاری انرژی ایران باید از حمایت صرف از فناوری‌های تجدیدپذیر فراتر رفته و بر توسعه و تسهیل سرمایه‌گذاری در بسته‌های هیبریدی هوشمند، به ویژه بسته خورشیدی-دیجیتال، متمرکز شوند.