بهرهبرداری بهینه از منابع آب سد قلعهچای عجبشیر: کاربرد رهیافت برنامهریزی تصادفی فازی
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تبریز و مربی، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697- 19395 تهران، ایران
3 Associate Professor of Industrial Engineering Department
4 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
بارش کم و توزیع نامناسب زمانی و مکانی آن در ایران و اهمیت تأمین امنیت غذایی و کشاورزی پایدار، لزوم استفاده صحیح و علمی از منابع آب را اجتنابناپذیر میکند. در مطالعه حاضر بهرهبرداری بهینه از منابع آب سد قلعهچای عجبشیر در بخش کشاورزی با کاربرد مدل برنامهریزی تصادفی بازهای دومرحلهای توسعهداده شده و همین مدل با متغیرهای فازی مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات مورد نیاز در سال 95-1394 از شرکت آب منطقهای و سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجانشرقی و از طریق تکمیل پرسشنامه و مصاحبه حضوری با کشاورزان به صورت نمونهگیری تصادفی ساده گردآوری گردید و الگوریتمهای لازم برای حل مدل، در بسته نرم افزاری GAMS نوشته شد. نتایج مدل برنامهریزی تصادفی بازهای دومرحلهای توسعهداده شده نشان داد که در صورت استفاده از روش بهینهسازی، مقدار تخصیص نهایی آب در سطح جریان کم برای گندم و انگور، در جریان نرمال برای گندم، جو و انگور و در سطح جریان زیاد برای گندم و سیبزمینی صفر میباشد. همچنین در مدل برنامهریزی تصادفی بازهای دومرحلهای توسعهداده شده با متغیرهای فازی در سطح جریان کم برای گندم و انگور، در سطح جریان نرمال برای گندم، جو و سیبزمینی و در سطح جریان زیاد برای گندم، جو و پیاز مقدار تخصیص نهایی آب، صفر و برای مابقی محصولات مقدار بهینه آب اختصاصی غیر صفر بدست میآید. مقایسه نتایج دو مدل نشان داد، در مدل فازی به طور همزمان سود و قطعیت سیستم افزایش مییابد لذا پیشنهاد میشود مسئولان کشاورزی شهرستان عجبشیر با ارائه مدل بهینه ضمن افزایش سودآوری کشاورزان، باعث کاهش ناپایداری در استفاده از منابع آبی شوند.
