بررسی آزمایشگاهی تأثیر رس و نانو رس مونت موریلونیتی بر کاهش آبشستگی در پایین دست صفحات مشبک

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای عمران گرایش آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشگاه زنجان

2 مربی گروه مهندسی عمران دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی عمران دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

doi
10.22092/aridse.2017.109677.1195
چکیده

در این پژوهش از یک راه­حل غیر سازه‌ای و دوستدار محیط ­زیست برای کاهش عمق آبشستگی پایین­ دست صفحات مشبک استفاده شده است. بالادست صفحات مشبک که حوضچه آرامش نامیده می­شود، به‌طور کلی در برابر فرسایش محافظت می­شود ولی پایین‌دست صفحات همواره در معرض آبشستگی جریان قرار دارد. از آنجا که رس و مادۀ نانوساختار رس از نظر زیست­محیطی قابلیت سازگاری مناسبی با سیستم رودخانه و اکولوژی آن دارد، رسوب بستر پایین‌دست صفحات مشبک با رس و مادۀ نانوساختار رس مخلوط و پس از تزریق، تأثیر آن در کاهش آبشستگی سه نوع جریان مختلف ارزیابی شد. نتایج آزمایش‌ها از تأثیر مثبت رس و ترکیب آن با نانو رس در کاهش عمق آبشستگی پایین‌دست صفحات مشبک حکایت دارد. بهترین عملکرد به­هنگام ترکیب رس و نانو رس مونت موریلونیتی اتفاق افتاده است که با به­کارگیری آن، طول آبشستگی 33 درصد کاهش یافته است. همچنین، با افزودن رس و ترکیب رس- نانو مونت موریلونیت، کاهش میانگین به­ترتیب 39 و 46 درصد در عمق آبشستگی نیز دیده شده است. با توجه به نتایج به‌دست ‌آمده از این تحقیق می­توان گفت که استفاده از ترکیب رس و نانو رس مونت موریلونیتی تأثیری مثبت در کنترل آبشستگی دارد و در مواردی می­تواند بسیار مفید باشد که از دیدگاه عملی، از جمله در رودخانه­ ها، نتوان با مصالحی نظیر بتن از بستر آنها محافظت کرد.