فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از علل ریشه‌ای عدم توسعه بسیاری از فناوری‌ها در کشورهای در حال توسعه عدم توجه به الگوی حکمرانی گذار فناورانه در این کشورها است. هدف از این مقاله پاسخ به این سوال است که «گذار به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران با چه قفل‌شدگی‌هایی از منظر روابط قدرت و تعارضات میان بازیگران مواجه است؟». در این مقاله، با بررسی مبانی نظری قدرت، گذار فناورانه و رویکرد چند بازیگری، چارچوبی اجتماعی-سیاسی برای تحلیل گذار استخراج و سپس با انجام مصاحبه با متخصصین، فرآیند گذار به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر تشریح و قفل‌شدگی‌های این گذار در ایران تبیین شده است. نتایج نشان می‌دهد که دولت با قدرتمند‌سازی شرکت‌های فعال در انرژی‌های تجدیدپذیر و در اختیار قرار دادن منابع مالی توانسته است به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر کمک کند، ولی این حمایت‌ها باعث گذار نشده است. تحلیل تعارضات موجود نشان می دهد که علی‌رغم قدرتمندسازی بخش خصوصی، همچنان تعارضات بین بازیگران بخش انرژی‌های فسیلی و تجدیدپذیر وجود دارد. این تعارضات، به دلیل چالش‌های اقتصادی ناشی از روابط بین‌المللی ایران (فشار سطح دورنما) و ساختارهای محدودکننده تجدیدپذیرها (قیمت یارانه‌ای گاز) تشدید شده است. لذا دولت می‌تواند با تمرکز بر حذف یارانه گاز نیروگاه‌های فسیلی باعث تغییر ترجیحات بازیگران بخش خصوصی به سمت توسعه تجدیدپذیرها شود.