فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به بهره گیری از رویکرد فراترکیب و بر پایه مرور نظام‌مند 30 منبع شامل مقالات علمی، گزارش‌های سیاستی بین‌المللی منتشر شده توسط سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) و مجمع جهانی اقتصاد (WEF) و اسناد رسمی منتشرشده توسط سایر نهادهای بین المللی انجام شده است، به شناسایی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات سیاستی برای هم‌راستایی صنعت 4.0 با توسعه پایدار پرداخته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که در بعد اقتصادی، فناوری‌های پیشرفته بهره‌وری و رقابت‌پذیری را افزایش می‌دهند، اما هزینه‌های بالا و وابستگی به فناوری خارجی موانع جدی ایجاد می‌کنند. در بعد اجتماعی، این فناوری‌ها دسترسی به آموزش و خدمات عمومی را بهبود می‌بخشند، اما نابرابری و شکاف دیجیتال و بیکاری ناشی از اتوماسیون را تشدید می‌کنند. در بعد زیست‌محیطی، مصرف انرژی و آلاینده‌ها کاهش می‌یابد، اما تولید زباله‌های الکترونیکی و مصرف انرژی در مراکز داده چالش‌آفرین است. نتایج حاکی از ضرورت تقویت زیرساخت‌های دیجیتال، توسعه مهارت‌های نیروی کار، تدوین استانداردهای زیست‌محیطی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی هم در زمینه توسعه فناوری و هم در زمینه حکمرانی و سیاستگذاری فناوری های نوظهور است. در ایران، توجه به نقش تحریم‌ها، کمبود زیرساخت‌ها، دانش و مهارت های نیروی انسانی و نابرابری‌های منطقه‌ای در سیاست‌گذاری برای گذار به صنعت 4.0 ضروری است.