کاربرد و ارزیابی پیوند آب، غذا و انرژی (نکسوس) در مدیریت شبکه های آبیاری مطالعه موردی شبکه آبیاری زایندهرود
نویسندگان
1 گروه مهندسی سازه های آبی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد
3 عضو هیئت علمی گروه مهندسی منابع آب دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
دیدگاه پیوند آب، غذا و انرژی گام مهمی در ارزیابی جامع سیاستهای مدیریت منابع آب، میباشد. هدف از انجام این پژوهش، ارائه روشی به منظور تجزیه و تحلیل رابطه آب، غذا و انرژی در زنجیره تولید محصول در سطح شبکههای آبیاری و ارزیابی کمی آن است. با استفاده از روش پیشنهادی و با توجه به مصرف آب و انرژی، دو شاخص بهرهوری آب و بهرهوری انرژی پیشنهاد شده است. بر اساس این شاخصها یک شاخص ترکیبی پیوند آب، غذا و انرژی نیز پیشنهاد شده است. این تحقیق بر روی شبکههای آبیاری واقع در حوضه آبریز زایندهرود در استان اصفهان انجام شده است. از مدل ارزیابی و برنامهریزی منابع آب (WEAP) به منظور شبیهسازی شرایط تخصیص منابع و مصارف حوضه استفاده شده است. سناریوهای مختلفی برای منابع آب موجود، مصارف انرژی و الگوی کشت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با در نظرگرفتن شاخص بهرهوری نرمال شده آب مصرفی به تنهایی، بهترین سناریو، کاهش 20 درصدی آورد رودخانه با حداکثر بهرهوری 54% برای شبکه آبیاری نکوآباد است. بر اساس شاخص بهرهوری نرمال شده انرژی بهترین سناریو، انسداد چاههای غیر مجاز با حداکثر بهرهوری 49% برای شبکه آبیاری مهیار شمالی میباشد؛ در صورتیکه، با در نظر گرفتن شاخص ترکیبی اولویتبندی سناریوها در شبکههای مختلف تغییر کرده است. این تحقیق نشان داد که هر چند هر یک از شاخصهای بهرهوری به تنهایی منعکس کننده اثرات هر یک از سیاستها در شبکههای مختلف می-باشند، اما با استناد به تنها یک شاخص نمیتوان در مورد اثربخشی سیاستها تصمیمگیری قطعی نمود. همچنین در مجموع میتوان اظهار داشت که در نظر گرفتن همزمان پیوند آب، غذا و انرژی در تحلیل عملکرد شبکههای آبیاری و انتخاب سیاستهای برتر امری ضروری است.