چارچوبی برای محرک‌‌ها و چالش‌های شکل‌گیری انتقال تحقیق و توسعه و مقصد آن

نویسندگان

1 پژوهشگر مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

2 پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22104/jtdm.2026.5796.3055
چکیده

انتقال تحقیق و توسعه(ا.ت.ت) به خارج از شرکت‌ها و در سطح بین‌المللی جهت استفاده از فرصت‌هایی مانند هزینه کمتر، دسترسی به دانش‌های محلی، استفاده از سرریز فناوری و ایجاد درک بهتر از نیازهای بازار محلی یکی از فعالیت‌های رو به افزایش بوده است که موجب افزایش مطالعات در این حوزه شده است. بررسی نظام‌مند مطالعات تجربی این حوزه می‌تواند موجب شناخت عمیق‌تر این حوزه باشد. مطالعه حاضر، بر اساس فراترکیب مطالعات تجربی در بازه سال‌های 2000 تا 2020 به بررسی محرک‌ها و موانع موجود در تحقیقات بر تصمیم‌گیری و شدت ا.ت.ت و همچنین مقصد این استراتژی پرداخته است. نتایج عوامل متعدد را تشریح می‌کند که محرکی برای اجرای ا.ت.ت و محل آن است. نتایج پژوهش نشاندهنده آن است که شرکت‌ها بر اساس برخی از محرک‌ها مانند ویژگی‌های مقصد و مبدا، تجارب بین‌المللی، مکانیزم صیانت‌پذیری و با انگیزه‌هایی مانند صرفه‌جویی منابع و هزینه،اقدام به تصمیم به ا.ت.ت و تنظیم میزان آن می‌کنند و بر اساس توجه به عواملی مانند شرایط نهادی مقصد اقدام به انتخاب مکان ا.ت.ت می‌نمایند.شناسایی این عوامل منجر به یاری سیاستگذاران جهت توسعه راهکارهایی برای جذب ت.ت در کشور و شرکت‌ها جهت تقویت این استراتژی در درون و شناسایی مکان مناسب برای ا.ت.ت می‌شود.