شناسایی شکست‌های نظام علم و فناوری کشور با استفاده از تحلیل شبکه و تحلیل در عملیات نرم

نویسندگان

1 دانشیار، پژوهشکده مطالعات فناوری های نوین، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران

2 دکترای سیاست‌گذاری بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران

3 دکترای مدیریت صنعتی گرایش تحقیق در عملیات، دانشکده مدیریت، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران

4 دکترای مدیریت صنعتی گرایش تحقیق در عملیات، دانشکده مدیریت، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران

doi
10.22104/jtdm.2025.7430.3393
چکیده

علم و فناوری به عنوان یکی از فرآیندهای کلان ملی، نقش حیاتی در تحقق اهداف توسعه‌ای کشور ایفا می‌کند. مدیریت و پیشبرد این حوزه نیازمند مصون‌سازی و ارتقاء مستمر است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل شکست‌های نظام علم و فناوری کشور، با استفاده از روش‌های تحلیل شبکه و تحلیل عملیات نرم، نقاط ضعف سیستمی در ابعاد نهادی، زیرساختی، ارتباطی و منابعی را شناسایی کرد. نتایج نشان داد که ضعف‌های ساختاری در هماهنگی نهادها، کمبود زیرساخت‌های فیزیکی و نهادی، و عدم تطابق نقش‌ها با وظایف تعریف‌شده نهادها، از مهم‌ترین چالش‌های موجود است. همچنین، شش نهاد کلیدی به‌عنوان اولویت‌های تغییر برای بهبود عملکرد نظام علم و فناوری تعیین شدند. این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع و بسته‌های پیشنهادی عملی، راهکارهایی برای مصون‌سازی مدیریت این نظام در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی پیشنهاد می‌دهد.