کاربرد مدلHydrus-2D در بررسی تغییرات رطوبت خاک زیر درختان پسته با سیستم قطره‌ای زیر‌سطحی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی‌، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

3 کارشناس مهندسی آب، گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه بین‌الملل امام خمینی قزوین، ایران

4 کارشناس ارشد بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، ایران

doi
چکیده

سامانه آبیاری قطره­ای زیر­سطحی روش مناسبی برای تأمین آب مورد نیاز گیاهان در محیط ریشه می­باشد. مدیریت این روش آبیاری متکی بر علم توزیع آب در حجم خاک مرطوب است. مدل­های شبیه­ سازی کامپیوتری می­توانند در بدست آوردن این دانش ارزشمند بکارگرفته شوند. در این پژوهش شبیه­ سازی توزیع رطوبت خاک در منطقه ریشه گیاه تحت سامانه آبیاری قطره ­ای زیر­سطحی با استفاده از مدل HYDRUS-2D و بر­اساس یک تحقیق میدانی در در یک باغ پسته در منطقه صفاییه از توابع شهرستان سرخه در استان سمنان در طی سال زراعی 1392-1391 مورد ارزیابی قرار گرفت. تیمارهای پژوهش شامل سه رژیم آبیاری منطبق بر مدیریت زارع (I1)، نیاز آبی (I2) و نیاز آبی و آبشویی (I3)، سه عمق نمونه ­گیری 25، 50 و 75  سانتی­متری و در زمان قبل و بعد از آبیاری بود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که در منطقه ریشه گیاه، درصد رطوبت حجمی مشاهده­ ای و برآورد شده نسبتاً بهم نزدیک بودند و حاکی از آن بود که مدل HYDRUS-2D قادر به شبیه­سازی میزان رطوبت خاک در منطقه ریشه گیاه پسته است و این توانایی را دارد که شرایط رطوبتی خاک را در طول دوره آبیاری و تحت شرایط رژیم­های مختلف آبیاری و در اعماق مختلف خاک با دقت بالایی تخمین بزند. روند برآورد مدل در توزیع افقی و عمودی رطوبت نسبت به مقادیر مشاهده ­ای حالت بیش ­برآورد داشت. ارزیابی ­های آماری نیز با توجه به پارامتر­های ضریب تبیین بین 0/76 تا 0/90 و RMSE  بین 2/23 تا4/01 حاکی از دقت خوب مدل عددی HYDRUS-2D و توانایی خوب مدل در پیش­بینی مقدار رطوبت در شرایط مزرعه­ای بود.