شناسایی حوزه‌های نوین تحقیقاتی هوش مصنوعی در سیستم‌های رصد فناوری شرکت‌های با فناوری پیشرفته

نویسندگان

1 گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.22104/jtdm.2025.7163.3363
چکیده

در عصر تحول دیجیتال و پیچیدگی فزاینده فناوری‌ها، رصد فناوری به ابزاری حیاتی برای حفظ رقابت سازمان‌ها، به‌ویژه در صنایع دانش‌بنیان، تبدیل شده است. این پژوهش با هدف شناسایی حوزه‌های نوین تحقیقاتی هوش مصنوعی در سیستم‌های رصد فناوری شرکت‌های با فناوری پیشرفته، با روش‌های متن‌کاوی انجام شد و 70 مقاله علمی معتبر بین سال‌های 2014 تا 2024 مورد تحلیل قرار گرفت. فرآیند تحلیل شامل پاکسازی داده‌ها، شناسایی مفاهیم کلیدی، مدل‌سازی موضوعی، و خوشه‌بندی مفاهیم با یادگیری ماشین بود. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نقشی کلیدی در ارتقای کارایی و دقت سیستم‌های رصد فناوری دارد. تحلیل فراوانی و خوشه‌بندی مفاهیم نشان داد که الگوریتم‌های یادگیری عمیق با فراوانی 450، تحلیل احساسات پیشرفته با فراوانی 380 و سیستم‌های توصیه‌گر هوشمند با فراوانی 320 از مهمترین مفاهیم شناسایی شده هستند. تحلیل احساسات متون نشان داد که 65% دیدگاه‌ها نسبت به کاربرد هوش مصنوعی در رصد فناوری مثبت است. همچنین پنج حوزه استراتژیک شامل فناوری‌های نوین، روش‌های رصد جدید، کاربردهای گسترده هوش مصنوعی، چالش‌های اخلاقی و فنی، و حوزه‌های صنعتی کلیدی شناسایی شدند. این پژوهش بر اهمیت ترکیب قابلیت‌های هوش مصنوعی با تخصص انسانی برای رصد مؤثرتر که شامل بهبود دقت پیش‌بینی، افزایش سرعت تحلیل و پوشش جامع‌تر منابع است، تاکید دارد.